नवदेहली। वेनेजुएलादेशस्य स्थितिविषये भारतस्य विदेशमन्त्री जयशज्र्रः चिन्ताम् अव्यक्तवान्। सः अवदत् यत् भारतस्य वेनेजुएलादेशेन सह उत्तमसम्बन्धः अस्ति। अस्मिन् समये सर्वैः पक्षैः तत्रत्यानां जनानां हिताय समाधानं अन्वेष्टव्यम् लक्जम्बर्ग्-नगरे एकस्मिन् मञ्चे जयशज्र्रः अवदत् यत्, ‘वेनेजुएलादेशस्य विकासानां विषये वयं चिन्तिताः स्मः। एषः देशः यस्य सह अस्माकं अतीव उत्तमः सम्बन्धः अस्ति। वयं सर्वेभ्यः पक्षेभ्यः आग्रहं कुर्मः यत् ते जनानां हिताय समाधानं प्राप्नुयुः। भारतेन सर्वेभ्यः सम्बन्धितपक्षेभ्यः अपि आह्वानं कृतम् यत् ते क्षेत्रे शान्तिं स्थिरतां च निर्वाहयितुम् संवादं शान्तिपूर्णं समाधानं च स्वीकुर्वन्तु। अमेरिकादेशः जनवरीमासे द्वितीयदिनाङ्के रात्रौ वेनेजुएलादेशे आक्रमणं कृत्वा राष्ट्रपतिं निकोलस् मदुरो तस्य पत्नीं च गृहीतवान्। ते न्यूयोर्क-नगरस्य कारागारे निरुद्धाः सन्ति। विदेशमन्त्रालयेन द्विदिनपूर्वं वक्तव्यं प्रकाशितम ततः पूर्वं सोमवासरे विदेशमन्त्रालयेन अपि एकं वक्तव्यं प्रकाशितं यत् वेनेजुएलादेशे अद्यतनविकासाः गम्भीरचिन्ताजनकाः विषयाः सन्ति तथा च भारतसर्वकारः स्थितिं निकटतया निरीक्षते इति। विदेश मन्त्रालयेन उक्तं यत् भारतं वेनेजुएला देशस्य जनानां सुरक्षायाः कल्याणस्य च समर्थने तिष्ठति। शान्तिपूर्णसंवादद्वारा एतस्य विषयस्य समाधानं कृत्वा क्षेत्रे शान्तिं स्थिरतां च निर्वाहयितुम् सर्वेषां पक्षेभ्यः आह्वानं कृतम् अस्ति। कराकस्-नगरे स्थितं भारतीय दूतावासं तत्र निवसतां भारतीय नागरिकैः सह सम्पर्कं कृत्वा सर्वं सम्भवं साहाय्यं करोति इति अपि उक्तम् तदतिरिक्तं भारतसर्वकारेण सल्लाहपत्रं निर्गतं यत् भारतीय नागरिकाः वेनेजुएलादेशस्य अनावश्यकयात्रां परिहरन्तु इति। वेनेजुएलादेशे निवसन्तः भारतीयाः अत्यन्तं सावधानीम् आचरितुं, स्वस्य गतिं सीमितं कर्तुं च सल्लाहं दत्तवन्तः। वेनेजुएलादेशे अमेरिकादेशस्य आक्रमणस्य अनन्तरं रूसः, चीनदेशः, इरान् च इत्यादयः अनेके देशाः चिन्ताम् अव्यक्तवन्तः मञ्चे विदेशमन्त्री जयशंकरः अवदत् यत् अद्यत्वे अधिकांश देशाः स्वस्य लाभाय पदानि गृह्णन्ति। एतदपि ते भारतं अयाचितं ‘निःशुल्क परामर्शं’ दातुं न संकोचयन्ति। जयशंकरः उक्तवान् यत् ऑपरेशन सिन्दूरस्य समये अपि एतादृशी एव मनोवृत्तिः दृष्टा। ततः अनेके देशाः अस्मिन् क्षेत्रे वर्धमानस्य तनावस्य विषये चिन्ताम् अव्यक्तवन्तः। सः पृष्टवान्, ‘किं भवतः चिन्ता अस्ति?’ अतः प्रथमं स्वप्रदेशं पश्यन्तु, तत्र स्थितिः अस्मान् कियत् कष्टं जनयति इति पश्यन्तु। विदेश मन्त्रिणा एतत् वक्तव्यं भारतस्य विदेशनीतौ बाह्यहस्तक्षेपस्य प्रबलप्रतिक्रियारूपेण दृश्यते।ट्रम्पः वेनेजुएलादेशस्य राष्ट्रपतिं निष्कासितवान अमेरिकादेशेन वेनेजुएलादेशे सैन्यकार्याणि कृत्वा राष्ट्रपतिं निकोलस् मदुरो सत्तातः निष्कासितम्।जनवरी-मासस्य द्वितीये दिने रात्रौ अमेरिकी सैनिकाः एकं अभियानं कृत्वा मदुरो-पत्न्या सिलिया-फ्लोरेस्-इत्येतौ निरोधं कृतवन्तः। अनेन वेनेजुएलादेशे मदुरो इत्यस्य शासनस्य समाप्तिः अभवत्। अमेरिकी राष्ट्रपतिः डोनाल्ड ट्रम्पः एतत् कार्यं वेनेजुएलादेशे ‘लोकतन्त्रस्य पुनर्स्थापनार्थं आवश्यकं सोपानम्’ इति वर्णितवान्। ट्रम्प प्रशासनस्य दावानुसारं मदुरो चिरकालात् मादकद्रव्यस्य, शस्त्रस्य च तस्करीजालेषु संलग्नः आसीत्। अमेरिकी-क्रियायाः अनन्तरं मदुरो-पत्न्या सह न्यूयॉर्क-नगरम् आनीता, यत्र ते निरोधकेन्द्रे निरुद्धौ स्तः। तेषां विरुद्धं अमेरिकादेशे शस्त्रस्य, मादक द्रव्यस्य तस्करीसम्बद्धेषु गम्भीरेषु अपराधेषु आरोपः कृतः अस्तिमदुरो इत्यस्य पत्नी सिलिया फ्लोरेस् इत्यस्याः अपि अस्मिन् प्रकरणे आरोपः कृतः अस्ति। अमेरिकीसंस्थाः वदन्ति यत् फ्लोरेस् अपहरणस्य वधस्य च आदेशं दत्तवान् इति आरोपः अस्ति, एतत् कदमः लैटिन-अमेरिकादेशेषु अपि तनावं वर्धितवान् अस्ति।