नवदेहली। शनिवासरे लखनऊनगरे गृहरक्षकाणां ६३ तमे उत्थानदिने मुख्यमन्त्री योगी सलामीं कृतवान्। परेड-समारोहे भागं गृहीत्वा मुख्यमन्त्री अवदत् यत्, ‘अस्मिन् भव्य-परेड-क्रीडायां भागं गृहीतवान् इति भवतां सर्वेषां कृते हृदयेन अभिनन्दनम्। भवतां अनुशासनं, भवतां ऊर्जा, सम्पूर्णस्य परिसरस्य आकर्षक-सज्जा च एतत् आयोजनं यथार्थतया प्रभावशालीं कृतवान्। उत्तरप्रदेशस्य गृहरक्षकदलस्य स्थापना १९६३ तमे वर्षे डिसेम्बर्-मासस्य ६ दिनाङ्के अभवत् ।ततः परं राज्यपुलिस बलस्य अचञ्चल सुरक्षा कवचरूपेण एषा संस्था कार्यं कृतवती अस्ति। अहं प्रसन्नः अस्मि यत् अयं विभागः निरन्तरं राष्ट्रिय मान्यतां प्राप्नोति। २०२४ तमे वर्षे त्रयः सैनिकाः विशिष्टसेवायाः राष्ट्रपतिपुरस्कारं प्राप्तवन्तः, ११ सैनिकाः च पुण्यसेवापदकं प्राप्तवन्तः २०२५ तमे वर्षे त्रयः अपि सैनिकाः पुण्यसेवापुरस्कारं प्राप्तवन्त। भारत सर्वकारेण उत्तरप्रदेशस्य गृहरक्षकाणां ३८ प्रशंसा चक्रैः अपि सम्मानः कृतः। न केवलं पुलिस सहायकाः, ते प्रत्येकस्मिन् आपदायां अस्माकं पार्श्वे तिष्ठन्ति।’
मुख्यमन्त्री योगी अवदत् यत्, ‘गृहरक्षकाः केवलं पुलिस सहायकाः एव न सन्ति, ते प्रत्येकस्मिन् आपदायां अस्माकं पार्श्वे तिष्ठन्ति।’ ते कानूनव्यवस्था, शान्तिं निर्वाहयितुं, यातायात प्रबन्धनं, डायल ११२ परिनियोजनं, निर्वाचन कर्तव्यं, कारागारसुरक्षा, आपदाप्रबन्धनं च इत्यादिषु प्रत्येकस्मिन् क्षेत्रे उत्कृष्टं योगदानं ददति प्रमुख कार्यक्रमानाम्, महाकुम्भमेला, परीक्षाणां च शान्तिपूर्ण सञ्चालनं सुनिश्चित्य गृहरक्षकाः अपि महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहन्ति। राज्यस्य आपदाप्रबन्धन विभागस्य सहकारेण ४००० तः अधिकेभ्यः गृहरक्षकेभ्यः विशेष प्रशिक्षणं प्रदत्तम् अस्ति। २०२५ तमे वर्षे एव १४,००० तः अधिकाः गृहरक्षककर्मचारिणः सफलतया नियोजिताः। विभागेनडिजिटलंपारदर्शकं च प्रणालीं स्थापितं ‘गृहरक्षक मित्रा’ पोर्टल् प्रारब्धम्, यस्य माध्यमेन उपस्थितिः, कर्तव्यभत्ता, एकरूपभत्ता, भुक्तिः च इत्यादिभिः सम्बद्धाः सर्वाः सूचनाः सुलभतया उपलभ्यन्तेकोविड-१९महामारी-काले भवतः भूमिकां विस्मर्तुं न शक्नोमि। २०२० तमे वर्षे वैश्विकमहामारीयाः समये गृहरक्षकाणां भूमिकां कदापि न विस्मर्तुं शक्नोमि। स्वजीवनस्य पालनं विना राज्यस्य प्रत्येकं नागरिकं सुरक्षितं स्थापयितुं ते अविश्वसनीयं योगदानं दत्तवन्तः। तस्मिन् समये अहं घोषितवान् यत् सेवायां प्राणान् त्यत्तäवा प्रत्येकस्य सैनिकस्य परिवाराय ५ लक्षरूप्यकाणां अनुदानं दास्यति। एतावता द्विसहस्राधिक सैनिकानाम् परिवारेभ्यः१४३.५५ कोटिरूप्यकाणां आर्थिक सहायता प्रदत्ता अस्ति। भत्तानां चतुर्गुणं यावत् वृद्धिः अभवत्। गृहरक्षकाणां दैनिकभत्ता, प्रशिक्षणभत्ता, अन्तरजिल्लाभत्ता च चतुर्गुणा वर्धिता अस्ति। तदतिरिक्तं प्रत्येकं त्रयः वर्षाणि ?३,००० इत्येव ऑनलाइन-भुगतानं सुनिश्चितं कृतम् अस्ति। विभागीयभवनानां, आवास सुविधानां च विस्तारः अपि प्राथमिकताम् अददात् । दुर्घटनासु ३५ तः ४० लक्षपर्यन्तं बीमा कवरेजं अपि प्रदत्तम् अस्ति। राज्यसर्वकारः अपि अत्यन्तं गम्भीरता पूर्वकं पुलिसबलनियुक्तिप्रक्रियाम् अनुसरणं कुर्वन् अस्ति। एतावता ११९,००० तः अधिकाः पुलिसकर्मचारिणः नियुक्ताः, ४५,००० कर्मचारिणां नूतना नियुक्तिप्रक्रिया च प्रचलति । अस्माकं प्रयासः अस्ति यत् तत्तत्-जिल्हेषु निवासिनः एकस्मिन् एव मण्डले सेवां कुर्वन्ति, येन ते स्थानीय-स्थितीनां परिचिततायाः कारणात् उत्तमं प्रथम-प्रतिक्रियां दातुं समर्थाः भवेयुः। त्वं समाजस्य विश्वासः बलं च असि। भवन्तः केवलं स्वयंसेवकाः एव न सन्ति। भवान् समाजस्य विश्वासः, राज्यसर्वकारस्य च बलम् अस्ति। मम भवतः कृते एकः एव सन्देशः अस्ति यत् ‘सेवा मानः, अनुशासनं च भवतः महती तादात्म्यम्।’ आयुष्मान भारतस्य सदृशं गृहरक्षकाणां कृते नगदरहित स्वास्थ्य सेवाप्रदानाय वयं प्रयत्नशीलाः स्मः। अस्य कृते विभागः प्रस्तावः सज्जीकृत्य सर्वकाराय प्रेषयिष्यति इति अहम् अपेक्षयामि। भवतः सेवा, भवतः निष्ठा, भवतः समर्पणं च राज्यं सुरक्षितं करोति।