नवदेहली। अफगानिस्तानस्य उद्योगव्यापारमन्त्री अल्हाज नूरुद्दीन अजजी पञ्चदिवसीययात्रायै बुधवासरे भारतम् आगतः। तस्य भ्रमणं गतमासे तालिबान्-सर्वकारस्य विदेशमन्त्री अमीरखानमुट्टकी-महोदयस्य भ्रमणस्य अनन्तरम् अस्ति। बुधवासरे दिल्लीनगरे भारत-अन्तर्राष्ट्रीय-व्यापारमेला २०२५ इत्यस्य यात्रायाः आरम्भं कृतवान्। दिल्लीनगरस्य भारत मण्डपमे भारत व्यापार प्रवर्धन सङ्गठनस्य एमडी नीरज खरवालेन तस्य स्वागतं कृतम्। २०२१ तमे वर्षात् परं प्रथमवारं अफगानिस्तानस्य मन्त्री आईटीपीओ-कार्यक्रमेउपस्थितः अस्ति।व्यापारमेलायां अजीजी अफगानिस्तानस्य स्तम्भान् गत्वा भारते अफगानिस्तानव्यापारिभिः सह मिलित्वा विपण्य विस्तारस्य उपायानां विषये चर्चां कृतवान्। एषा यात्रा तस्मिन् समये अभवत् यदा पाकिस्तानेन अफगानिस्तान देशेन सह व्यापाराय स्वसीमा निरुद्धा अस्ति। अफगानिस्तानस्य मन्त्री श्वः जयशज्र्रेण सह मिलति। अजीजी गुरुवासरे विदेशमन्त्री डॉ. एस. जयशज्र्रेण सह मिलितुं निश्चिता अस्ति।
विदेश मन्त्रालयस्य प्रवक्ता रणधीरजयसवालः उक्तवान् यत् अस्य भ्रमणस्य उद्देश्यं द्वयोः देशयोः व्यापारं निवेशं च वर्धयितुं वर्तते। अक्टोबर् मासे मुट्टकी इत्यस्याः भ्रमणकाले भारतं अफगानिस्तानं च खनिज, ऊर्जा, आधारभूत संरचना क्षेत्रेषु निवेशस्य अवसरानां अन्वेषणार्थं द्विपक्षीय व्यापार समित्याः स्थापनां कर्तुं सहमतौ अभवताम्
अद्यैव भारतेन काबुलनगरे स्वस्य दूतावासं पूर्ण क्षमतायां पुनः उद्घाटितम्। अधुना अफगानिस्तान देशः खननसहितानाम् अनेकपरियोजनासु भारतीय निवेशं याचते। भारतं सम्प्रति अफगानिस्तानस्य प्रमुख व्यापार साझेदारेषु अन्यतमम् अस्ति। भारतं अफगानिस्तान देशं औषधानि, वस्त्राणि, शर्करा, चायः, तण्डुलानि, यन्त्राणि च निर्यातयति, ततः शुष्कफलानि,फलानि,खनिजपदार्थानिच आयातयति। अफगानिस्तान-पाकिस्तान-व्यापारः स्थगितः अभवत्
अफगानिस्तान-पाकिस्तानयोः व्यापारः स्थगितः जातः ततः परं अजजी इत्यस्य यात्रा अभवत्। पाकिस्तान देशेन अफगानिस्तानदेशेन सह प्रमुखाः स्थलसीमाः बन्दाः कृताः, येन अफगानिस्तानव्यापारिणां महती हानिःअभवत्, फलनिर्यातः सर्वाधिकं प्रभावितः अस्ति अफगानिस्तानदेशः अङ्गारं, साबुनपत्थरं, नट्स्, ताजानि फलानि च पाकिस्तानदेशाय निर्यातयति। अफगानिस्तानदेशात् पाकिस्तानदेशात् सीमेण्ट्, औषधानि, पिष्टानि, इस्पातं, वस्त्राणि, शाकानि च आयातानि सन्ति। सीमानिरोधस्य अनन्तरं तालिबान्-सर्वकारेण स्वव्यापारिभ्यः पाकिस्तानस्य उपरि अवलम्बं न कर्तुं अन्यैः देशैः सह व्यापारं वर्धयितुं च सलाहः दत्तः। अजीजी व्यापारिणः मध्य एशियायाः देशेषु गमनम् आग्रहं कृतवान् अस्ति। अस्मिन् सन्दर्भे अजीजी इत्यस्य भारतयात्रा अत्यन्तं महत्त्वपूर्णा इति मन्यते। अफगानिस्तानदेशः मास त्रयेण अन्तः पाकिस्तानेन सह व्यापारं स्थगयिष्यति
तालिबान्-सर्वकारस्य उपप्रधानमन्त्री मुल्ला अब्दुलघनीबरादारस्य मते पाकिस्तानेन सह व्यापारस्य स्थगितस्य परिणामेण मासिकं प्रायः २० कोटि अमेरिकीडॉलर् (लगभग १,७०० कोटिरूप्यकाणि) हानिः भवतिबारादरः सीमानिरोधं ‘आर्थिकयुद्धम्’ इति आह्वयत्। पाकिस्तानदेशात् आगच्छन्तीनां औषधानां दुर्गुणतायाः अपि आलोचनां कृत्वा व्यापारस्य समाप्त्यर्थं मासत्रयं दत्तवान्। द्वयोः देशयोः मध्ये टोर्खाम्, स्पिन् बोल्डक् इत्यादीनां पञ्च प्रमुखाः पारगमन स्थानानि मासाधिकं यावत् बन्दाः सन्ति।