नवदेहली। सूर्यपूजायाः भव्यः उत्सवः छठः देशे सर्वत्र आचर्यते। अक्टोबर् २५ दिनाङ्के आरब्धः अयं उत्सवः अद्य अक्टोबर् २८ दिनाङ्के सूर्योदयसमये सूर्यदेवस्य अर्घ्यस्य अर्पणेन समाप्तः भविष्यति। अल्पकालं यावत् उपवासिनः महिलाः देशे सर्वत्र घाटेषु उदयमानसूर्यस्य कृते अर्घ्यं प्रदास्यन्ति, ३६ घण्टानां कठोरं उपवासं सम्पन्नं करिष्यन्ति। अद्य छठपर्वस्य अन्तिमदिने गंगा-यमुना-कोसी-गण्डक-यमुना-तटेषु स्थितेषु छठघाटेषु विशालजनसमूहः समागतः। पटना, दिल्ली, मुम्बई, कोलकाता, रांची इत्यादिषु महानगरेषु अपि छठपूजायाः भव्यतया सज्जता दृश्यते स्म। छठस्य अयं अन्तिमः दिवसः उषा अर्घ्यः इति नाम्ना प्रसिद्धः अस्ति। उपवासिनः प्रातःकाले सूर्यस्य प्रथमकिरणानाम् अर्घ्यं कुर्वन्ति, स्वपरिवारस्य सुखसमृद्धिः, बालकानां दीर्घायुः, समाजस्य कल्याणं च प्रार्थयन्ति। पूर्वं रविवासरे सायं भक्ताः अस्तं गच्छन्त्याः सूर्याय अर्घ्यम् अर्पितवन्तः। तृतीये दिने भक्ताः अस्तं सूर्यं प्रार्थनां कृत्वा भगवन्तं भास्करं, छठी मैया च स्वपरिवारस्य सुखसमृद्ध्यर्थं प्रार्थनां कृतवन्तः। पटना-नगरस्य घाटेषु नगरात् ग्रामपर्यन्तं भक्ताः सज्र्ीर्णाः आसन् पटनानगरे गङ्गायाः तटे श्रद्धायाः उदकं व्याप्तम्। दीघाघाट, कज्र्रबाग, कुर्जीघाट इत्यादिषु विभिन्नघाटेषु प्रातःकालात् सहस्राणि भक्ताः एकत्रिताः आसन्। बिहारे उत्सवस्य वातावरणं प्रचलति स्म। उपमुख्यमन्त्री केशवप्रसादमौर्यः अपि भाजपानेता संजय मयुखस्य निवासस्थाने आयोजितेषु छठसंस्कारेषु भागं गृहीतवान्। दिल्ली-नगरस्य घाटेषु अपि भक्ताः सज्र्ीर्णाः आसन् राष्ट्रराजधानीयां हाथीघाटः, यमुनातटे स्थितः वासुदेवघाटः च प्रातःकालात् एव भक्तैः सज्र्ीर्णः आसीत्। पारम्परिक वेषधारिणः स्त्रियः फलं, ठेकुआं, नारिकेलं च वहन्तः सूर्यं प्रार्थनां कुर्वन्तः दृश्यन्ते स्म।
गोरखपुर, वाराणसी, नोएडा च घाटेषु भक्तानाम् एकः उफानः समागतः-उत्तरप्रदेशस्य गोरखपुर-वाराणसी-नोएडा-नगरयोः घाटयोः अपि छठपर्वणि श्रद्धायाः उदकं दृश्यते स्म। गोरखपुरस्य गुरुगोरखनाथ घाटे सहस्राणि उपवासिनः महिलाः ‘उषा अर्घ्यम’ अर्पितवन्तः,घाटेषुविस्तृतसुरक्षाव्यवस्थाःकृताः। एतस्मिन्नन्तरे वाराणसीयां गङ्गायाः तीरे श्रद्धाभक्तियोः विलक्षणः सङ्गमः दृष्टः। अस्सी घाटतः राजघाटपर्यन्तं छठगीतानां सुमधुरप्रतिध्वनिः भत्तäया वातावरणं पूरयति स्म।नोएडानगरेयमुना-द्रुतमार्गस्य समीपे अस्थायी घाटेषु, सेक्टर् ७८ इत्यस्मिन् जलाशयेषु च भक्ताःपारम्परिक पूजनं कृतवन्तः।उपमुख्यमन्त्री केशवप्रसाद मौर्यः छठ पूजार्थं भाजपानेता संजयमयुखस्य निवासस्थानं गतवान्।
पटनायां छठपूजायाः सज्जतायाः मध्यं उत्तरप्रदेशस्य उपमुख्यमन्त्री केशवप्रसादमौर्यः भाजपानेता संजय मयुखस्य निवासस्थाने आयोजिते छठपूजाकार्यक्रमे भागं गृहीतवान्। छठपर्वः कठिनतमेषु उपवासेषु अन्यतमः इति मन्यते। अयं उत्सवः प्रतिवर्षं कार्तिकमासस्य शुक्ल पक्षस्य (उज्ज्वलपक्षस्य) चतुर्थीतिथितः आरभ्य सप्तमी तिथि पर्यन्तं भवति। छठपर्वस्य प्रथमदिनस्य आरम्भः नहै-खायेन भवति, तदनन्तरं द्वितीयदिने खरना, तृतीये दिने सन्ध्याअर्घ्यः, चतुर्थदिने उषाअर्घ्यः च भवति। अक्टोबर् २८ दिनाज्र्ः छठपर्वस्य अन्तिमदिवसः अस्ति अस्मिन् दिने भक्ताः प्रातःकाले पवित्रनद्यां तडागे वा स्थित्वा उदयितसूर्याय अर्घ्यं अर्पयन्ति, तदनन्तरं चतुः दिवसीयः लोकश्रद्धायाः उत्सवः समाप्तः भवति।
चिरागः, धर्मेन्द्रः, अन्ये च कतिपये केन्द्रीय मन्त्रिणः अपि छठमहापर्वणि भागं गृहीतवन्तः-सः अवदत् यत्, ‘सूर्यदेवस्य, छठी मैयायाश्च पूजायाः अवसरः प्राप्तः इति अहं स्वं भाग्यशाली इति मन्ये।’ अस्मिन् अवसरे सः समाजस्य प्रगतेः कृते अपि प्रार्थनां कृतवान्। इतरथा केन्द्रीयमन्त्री चिराग पासवानः पटनानगरे स्वनिवासस्थाने छठपूजाविधिं सम्पन्नवान्। हाजीपुरे केन्द्रीयमन्त्री नित्यानन्दरायः अपि छठमहापर्वस्य अन्तिमदिने भत्तäया अर्घ्यम् अर्पितवन्तः। बिहार : भाजपा प्रदेश अध्यक्ष, यूपी उपसीएम भी पूजा में भाग लिया पूजायाः अनन्तरं सः अवदत्, ‘एषः श्रद्धायाः महान् उत्सवः अस्ति। वयं उदयमानसूर्यस्य कृते अर्घ्यम् अर्पितवन्तः… अद्य मम किशनगञ्जे छठपूजायाः अवसरः प्राप्तः। जनानां मध्ये सामञ्जस्यं, परस्परं प्रेम्णः, सर्वेषां कृते स्वस्थं समृद्धं च जीवनं च भवतु इति छठी मैया इत्यस्मै प्रार्थयामि अपरपक्षे उत्तरप्रदेशस्य उपमुख्य मन्त्री, बिहारस्य निर्वाचनप्रभारी च केशवप्रसादमौर्यः अपि पटना नगरे छठपूजायां भागं गृहीतवान्। ततः सः अवदत्, ‘अद्य अहं सर्वेभ्यः बिहारस्य देशस्य च जनानां कृते शुभकामनाम् अयच्छामि ये छठपूजां आचरन्ति। छठी मैया सर्वेषां कृते विशेषतः बिहारस्य आशीर्वादं ददातु। एषः महान् उत्सवः अस्ति। अद्य वयं उदयमान सूर्यस्य प्रार्थनां कुर्मः; वयम् अपि प्रार्थनां कृतवन्तः। छठोत्सवस्य चतुर्थदिनं प्रदोषकालस्य अर्घ्यत्वेन आचर्यते प्रथमं उपवासी उदयमानं सूर्यं प्रार्थनां करोति।अस्मिन् दिने उपवासी स्वच्छवस्त्रं धारयेत्। दुग्धं गङ्गाजलं हल्दीं सुपारीं अखण्डं तण्डुलधान्यं दीपं च पूजा थालीयां स्थापयन्तु। तदनन्तरं नदीयां कटिपर्यन्तं जले स्थित्वा सूर्यदेवस्य प्रार्थनां कुर्वन्तु। प्रार्थनां कृत्वा परिवारस्य सुखं, समृद्धिं, सुस्वास्थ्यं च प्रार्थयन्तु। पूजा समाप्ते अनन्तरं उपवासी प्रसादं खादित्वा उपवासं समापयेत्। प्रधानमन्त्री मोदी छठस्य समापनसमये अभिवादनं करोति प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी मंगलवासरे इन्स्टाग्रामे एकं पोस्ट् कृत्वा छठस्य समापनविषये शुभकामनाम् अयच्छत्। सः अवदत्, ‘छठस्य महापर्वस्य शुभ समापनम् अद्य भगवान् सूर्यदेवस्य प्रातःकाले अर्घ्यस्य अर्पणेन सह आगतः। अस्मिन् चतुर्दिवसीयसंस्कारे वयं अस्माकं छठपूजायाः भव्यपरम्परायाः दिव्यप्रकटीकरणस्य साक्षिणः अभवम। अस्य पावनपर्वस्य भागिनः सर्वेभ्यः भक्तेभ्यः तेषां परिवारेभ्यः च हृदयेन अभिनन्दनानि! छठी मैया इत्यस्य अनन्त आशीर्वादः भवतु। भवतः जीवनं प्रकाशयतु।’ बिहारस्य मुख्यमन्त्री नीतीश कुमारः छठ पूजायाः अन्तिमे दिने पटनानगरे स्वनिवासस्थाने उदयमान सूर्यस्य कृते ‘उषा अर्घ्य’ इति प्रस्तावम् अयच्छत्।