हरिकृष्ण शुक्ल/देहरादून। शनिवासरे स्नान भोजन संस्कारेण छठपर्वस्य आरम्भः अभवत्। अनेन ३६ घण्टानां निर्जलोपवासस्य आरम्भः अभवत्। हरिद्वारे पूर्वांचलसमुदायस्य सदस्याः स्नानभोजनस्य संस्कारेण एतत् पवित्रं उत्सवम् आचरन्ति स्म। अस्य अवसरस्य कृते विष्णुलोक कालोनीतः भव्य कलशयात्रायाः आयोजनं कृतम्, यत्र मुख्यातिथिरूपेण जूनाखारस्य महामण्डलेश्वर उमाकान्तानन्द सरस्वती महाराजः उपस्थितः आसीत्। कलशयात्रायां पूर्वाञ्चल समुदायस्य महिलाः पारम्परिक वेषधारिणाः शिरसि कलशं वहन्तः उत्साहेन भागं गृहीतवन्तः। शोभायात्रायां अनेके स्थानीयनेतारः समाज सेवकाः च सम्मिलिताः आसन्। काङ्ग्रेसस्य वरिष्ठनेता राजबीरचौहानः अवदत् यत् अधुना न केवलं भारते अपितु विदेशेषु अपि छठपर्वः महता भत्तäया उत्साहेन च आचर्यते। सः अवदत् यत् एषः उत्सवः भारतीयसंस्कृतेः गभीरतायाः, पारिवारिकैकतायाः च प्रतीकः अस्ति। महिलाः नहाई-खाई इत्यनेन सहव्रतस्यआरम्भंकृतवन्तः आगामिषु दिनेषु निर्जलाव्रतं कृत्वा अस्तं सूर्यदेवं प्रति अर्घ्यं अर्पयिष्यन्ति येन स्वपतिपरिवारस्य दीर्घायुः सुखस मृद्धिः च भवतु। कलशयात्रा विष्णु लोक कालोनीतः आरब्धा, विभिन्नान् उपनिवेशान् गत्वा प्रेम नगराश्रमघाटे समाप्तवती। दूननगरे २३ तः अधिकेषु घाटेषु छठपूजा भविष्यति। छठ महापर्वस्य प्रथमदिने शनिवासरे नहाई खायस्यआयोजनंभविष्यति।निर्जलोपवासः अपि अस्य अनन्तरं आरभ्यते। चतुर्दिनानि यावत् छठपूजा अनुष्ठानं भविष्यति। नहय खायस्य मूल्यानि प्रथमदिने नहय खाय इत्यनेन उपवासः आरभ्यते। अस्मिन् दिने उपवासी स्नात्वा शुद्धाहारं च सेवते । नहाय खायदिने छठप्रसादस्य सज्जता आरभ्यते।
उपवासिनः परिवारजनाः च मिलित्वा अर्पणस्य निर्माणं कुर्वन्ति । छठप्रसादस्य निर्माणार्थं पृथक् पृथक् चूल्हानि, पात्राणि च उपयुज्यन्ते । अपि च उपवासिनः कुटुम्बजनाः च लशुनं, प्याजं, अन्यत् किमपि खादितुं निषिद्धाः सन्ति । नहय खाय इति निर्जलाव्रतस्य आरम्भः अपि भवति ।