नवदेहली। राष्ट्रीय स्वयंसेवक सङ्घस्य प्रमुखः मोहनभागवतः अवदत् यत्, ‘देशे बहवः जनाः हिन्दुत्वस्य गर्वं कृत्वा हिन्दुएकतायाः विषये चर्चां कुर्वन्ति स्म, परन्तु संघसदृशं संग’नं केवलं नागपुरे एव निर्मातुंशक्यतेस्म। बलिदानस्य समाज सेवायाश्च भावना अत्रपूर्वमेव आसीत् सःअवदत् यत् आरएसएस-सङ्घः अद्यैव दशहरा-दिने स्वस्य शत-वर्ष-समारोहम् आचरितवान्। १९२५ तमे वर्षे नागपुर नगरे डॉ. हेडगेवारेन अस्य स्थापना कृता। समाजस्य अनुशासनं, सेवा, सांस्कृतिक जागरूकतां, सामाजिक दायित्वस्य भावः च प्रवर्तयितुं अस्य संस्थायाः उद्देश्यम् आसीत् शुक्रवासरे नागपुरनगरे एकस्मिन् कार्यक्रमे भागवतः अवदत् यत्, ‘छत्रपतिशिवाजी महाराजः स्वराजस्य स्थापनां स्वस्य कृते न, अपितु ईश्वरस्य, धर्मस्य, राष्ट्रस्य च कृते कृतवान्। सः जनान् महतः कार्याय एकीकृतवान्। तस्य एकतायाः भावना समाजं सुदृढं कृतवान्। यावत् तस्य आदर्शाः जीविताः सन्ति तावत् समाजस्य प्रगतिः, विकासः च भविष्यति। पश्चात् तस्य विचारैः १८५७ तमे वर्षे स्वातन्त्र्ययुद्धस्य प्रेरणा अभवत्।
भागवतः अवदत्, ‘इतिहासात् शिक्षन्तु’ इति। आरएसएस-प्रमुखः अवदत् यत् आ’्लशासनेन भारतीयान् एकीकृत्य ये प्रतीकाः परम्पराः च व्यवस्थितरूपेण नाशयितुं प्रयत्नः कृतः । अतः इतिहासात् शिक्षन्तु, समाजस्य, देशस्य च हिताय कार्यं कृतवन्तः तेषां निःस्वार्थभावनाम् अपि स्मर्यताम्। संघस्य १०० वर्षाणि, प्रथमः प्रकरणः- मुसलमानानां समर्थनं कृत्वा गान्धिनः प्रति क्रुद्धः एकः काङ्ग्रेस-सदस्यः आरएसएस-सङ्घस्य निर्माणं कृतवान्। तस्य अन्तिमपत्रं प’ित्वा सर्वे किमर्थं आश्चर्यचकिताः अभवन् भागवतः उक्तवान् आसीत् यत् ‘आश्रयः बाध्यता न भवेत’ इति। अक्टोबर्-मासस्य द्वितीये दिने आरएसएस-सङ्घस्य शताब्दी-उत्सवे (१०० पुरुषाः) विजयादशमी-अवसरे मोहन भागवतः अवदत्यत् पहलगाम-आक्रमणे आतज्र्वादिनः हिन्दुजनानाम् धर्मं पृष्ट्वा मारितवन्तः। अस्माकं सर्वकारः सेना च प्रतिक्रियाम् अददात्। एषा घटना अस्मान्मित्रशत्रुयोःभेदं कर्तुं शिक्षयति स्म अन्तर्राष्ट्रीय सम्बन्धेषु अस्माभिः अवगमनं स्थापनीयम् इति सः उक्तवान् आसीत्। पहलगाम-प्रस’ेन अस्मान् शिक्षितं यत् सर्वैः सह मैत्रीभावः अस्ति, भविष्यति च चेदपि अस्माकं सुरक्षाविषये अधिकं सजगः, समर्थः च भवितुम् अर्हति।. भागवतः स्वस्य ४१ निमेषात्मके भाषणे समाजे भवन्ति परिवर्तनानि, सर्वकाराणां मनोवृत्तिः, जनानां मध्ये चञ्चलता, समीपस्थेषु देशेषु अशान्तिः, अमेरिकनशुल्कानां च उल्लेखं कृतवान्।