प्रयागराज:। वार्ताहर:। हिन्दी दिवसस्य उपलक्ष्ये महात्मा गांधी अन्ताराष्ट्रिय हिन्दी विश्वविद्यालय झूसी प्रयागराजस्य क्षेत्रीय केन्द्रे हिन्दी भाषा विषयक तथा विकसित भारतस्य संकल्प विषये ज्ञानोत्सव रूपेण संगोष्ठी आयोजिता। कार्यक्रमस्य अध्यक्षता क्षेत्रीयकेन्द्रस्य शैक्षणिकनिदेशकः प्रो. प्राध्यापकः दुबे अवदत् यत् वयं के आसन्, किं वयं भवेम, किं भविष्यामः इति। हिन्दीभाषा भारतस्य विभिन्नभाषाणां मध्ये सेतुरूपेण कार्यं कृत्वा राष्ट्रियैकतां सौहार्दं च प्रवर्धयति। हिन्दीभाषा न केवलं भाषारूपेण भारतस्य नेतृत्वं कृतवती, अपितु देशस्य सांस्कृतिकात्मना सामाजिक सौहार्दस्य च कडिरूपेण उद्भूतवती अस्ति। हिन्दीभाषायाः विकासेन भारतेन स्व विविधतानां मध्ये एकता अपि सुदृढा कृता अस्ति । तत् अग्रे नेतुम्, समृद्धिं च अस्माकं सर्वेषां दायित्वम् अस्ति। विकसितभारतस्य संकल्पस्य पूर्तये अस्माभिः सर्वैः, सर्वकारेण, नागरिकैः, युवाभिः, विविधैः संस्थाभिः च मिलित्वा कार्यं कर्तव्यं भविष्यति। एषः संकल्पः अस्माकं देशं वैश्विकमहाशक्तिं कर्तुं मार्गं प्रशस्तं करिष्यति, आगामिनां पीढीनां कृते हरितस्य समृद्धस्य च भारतस्य आधारं स्थापयिष्यति।
कार्यक्रमस्य मुख्य वक्ता उत्तर मध्य रेलवे प्रयागराजस्य वरिष्ठ जनसंपर्क अधिकारी डॉ. अमित मालवीय: आसीत्। अस्मिन् अवसरे सः अवदत् यत् हिन्दीभाषा निरन्तरप्रगतेः कारणात् हिन्दी-भाषायाः विरोधः अस्ति। भारतस्य कस्मिन् अपि कोणे राज्ये वा गच्छन्तु, तत्र हिन्दीभाषायाः उपस्थितिः अवगमनं च सहजतया प्राप्यते। देशस्य सर्वाधिकं भाषिता भाषा इत्यनेन सह हिन्दी एतादृशी भाषा अस्ति या विभिन्न राज्येषु स्थानीयभाषाभिः सह मिश्रिता भवितुम् अर्हति, परन्तु सार्वभौमिकस्तरस्य संचारमाध्यमरूपेण एव तिष्ठति अस्माकं देशे हिन्दीभाषायाः अन्यः विकल्पः नास्ति, यतः हिन्दी न केवलं भारतस्य राजभाषा अस्ति, अपितु राष्ट्रैकतायाः प्रमुखं साधनम् अपि अस्ति। हिन्दी भाषा अस्ति या देशस्य अधिकांशेषु भागेषु अवगम्यते, भाष्यते च, या च विभिन्नान् भाषासमुदायान् सम्बध्दयति।
अस्मिन् अवसरे महिला अध्ययनविभागस्य एसोसिएट प्रोफेसर डॉ. सुप्रिया पाठक इत्यनेन उक्तं यत् हिन्दी केवलं शब्दसमूहः नास्ति, अपितु भारतीय संस्कृतेः, साहित्यस्य, परम्परायाः, सामूहिकचेतनायाः च वाहकः अस्ति। हिन्दी अस्माकं शरीरस्य प्रत्येकस्मिन् छिद्रे निहितं वर्तते यतोहि एषा अस्माकं बोली, अस्माकं भावनाः, अस्माकं विचाराणां च स्वाभाविकी अभिव्यक्तिः अस्ति। यदा वयं कथां वदामः, गायामः, शृणोमः वा तदा हिन्दीभाषायाः आत्मा तस्य पृष्ठतः जीवति एव तिष्ठति। हिन्दी अस्माकं सर्वेषां प्रत्येकस्मिन् छिद्रे निहितः अस्ति, हिन्दी अस्माकं ललाटस्य बिन्दी अस्ति यस्य विना वयं सुन्दराः न दृश्यन्ते। वयं हिन्दी-सैनिकाः तस्य गौरवं अस्तित्वं च रक्षामः। वयं सर्वे हिन्दीभाषायाः सैनिकाः स्मः। हिन्दी विश्वस्य सर्वाधिक वैज्ञानिकभाषा अस्ति तथा हिन्दी अपि अस्माकं तादात्म्यस्य परिचयः अस्ति। हिन्दीदिवसस्य अवसरे महिला अध्ययन विभागस्य एसोसिएटप्रोफेसर डॉ. अवन्तिका शुक्ला उक्तवती यत् प्रत्येकः समाजः राष्ट्रं च स्वभाषायाः चिह्नं भवति। अस्माकं मातृभाषा विचारस्वतन्त्रतां, भावनासत्यं, संस्कृतिसम्बद्धतां च प्रदाति। यदि वयं स्वभाषायाः मूल्यं न अवगच्छामः तर्हि राष्ट्रियैकता, सांस्कृतिकविरासतां च दुर्बलतां प्राप्तुं शक्नोति। अस्माभिः स्वभाषायाः बहु आदरः कर्तव्यः। यदि वयं स्वभाषायाः आदरं न कुर्मः तर्हि वयं कदापि स्वराष्ट्रस्य आदरं न करिष्यामः। अन्यभाषाभिः सह अपि अस्माभिः सम्बन्धः निर्मातव्यः। हिन्दीदिवसस्य अवसरे जनसञ्चारविभागस्य सहायकप्रोफेसरः डॉ. अख्तर आलमः अवदत् यत् हिन्दीभाषायाः उत्थान विकासाय मीडिया-चलच्चित्रयोः अतीव महत्त्वपूर्णा भूमिका अस्ति। अद्यत्वे हिन्दीभाषा न केवलं भारतस्य सर्वाधिकभाषिता भाषा अस्ति, अपितु विश्वमञ्चे अपि स्वस्य चिह्नं स्थापयति। डॉ. आशा मिश्रा, डॉ. यशर्थ मंजुल, डॉ. विजय सिंह, डॉ. विश्वजीत नारायण, डॉ. अश्विनी कुमार सिंह प्रभृतय: स्व विचारं व्यक्तवन्त:। अस्मात् पूर्वं अतिथिभिः सरस्वतीचित्रस्य मालाकरणं कृत्वा दीपप्रज्वलनं कृत्वा कार्यक्रमस्य आरम्भः कृतः। केन्द्रस्य शैक्षणिक निदेशकः अतिथिभ्यः विश्वविद्यालयस्य स्मृतिचिह्नं, शालं, कपासस्य माला च दत्त्वा स्वागतं कृतवान्। अनुवादविभागस्य सहायक प्राध्यापकः डॉ. सत्यवीरः कार्यक्रमे उपस्थितानां सर्वेषां धन्यवादं कृतवान्। सामाजिक कार्य विभागस्य सहायक प्राध्यापक डॉ. मिथिलेश तिवारी द्वारा संचालनं क्रियतेस्म।







