देहरादून/वार्ताहर:। विश्वस्य सर्वेभ्यः देशेभ्यः आगच्छन्तः तीर्थयात्रिकाः चारधाम यात्रा मार्गेषु उत्तमवास सुविधाः प्राप्तव्याः। अस्य कृते सर्वकारः यात्रामार्ग समीपस्थेषु ग्रामेषु गृहवासस्य प्रचारं करिष्यति। गृहवासार्थं प्रत्येकस्मिन् गृहे एकं कक्षं स्थापयितुं सर्वकारः प्रयतते। राज्यसर्वकारेण आतिथ्य प्रशिक्षणं प्रदातुं सह उद्यानिकी, पशुपालनव्यापारस्य आरम्भे अपि सहायता प्रदत्ता भविष्यति। पर्यटन सुविधानां प्रचारार्थं स्थानीयजनानाम् रोजगारप्रदानार्थं च राज्यसर्वकारेण २०१८ तमे वर्षे दीनदयाल उपाध्याय गृहवास (होमस्टे) योजना आरब्धा। अस्याः योजनायाः अन्तर्गतं राज्ये अद्यावधि षड्सह स्राधिकाः होमस्टे उद्घाटिताः सन्ति। यत्र चारधाम यात्रायां आगच्छन्तः भक्तैः सह पर्यटकाः सस्ते दरेन निवासस्य सुविधां प्राप्नुवन्ति। एतदतिरिक्तं पर्यटकाः उत्तराखण्डस्य लोकसंस्कृतेः अपि परिचयं प्राप्नुवन्ति । राज्ये प्रतिवर्षं वर्धमानं तीर्थयात्रिकाणां पर्यटकानां च संख्यां दृष्ट्वा पर्यटनविभागः गृहवासस्य प्रचारार्थं नूतन परिकल्पने कार्यं कर्तुं गच्छति।
चारधामयात्रामार्गेषु एतादृशानि स्थानानि चिह्नितानि भविष्यन्ति। यत्र पर्यटकानां महती जनसमूहः अस्ति। एतादृशस्थानानां परितः मार्गसमीपे प्रत्येकस्मिन् ग्रामे जनाः गृहवासं कर्तुं प्रोत्साहिताः भविष्यन्ति। गृहवासार्थं प्रत्येकस्मिन् गृहे एकं कक्षं स्थापयितुं सर्वकारः प्रयतते। संचालकाः कौशल विकास प्रशिक्षणं, उद्यानविज्ञानं, पशुपालन व्यापारं च सह सम्बद्धाः भविष्यन्ति। एतदर्थं पर्यटन-उद्यान-पशुपालन-कौशल-विकास-विभागाः मिलित्वा कार्यं करिष्यन्ति। पिथोरागढस्य नाभिग्रामेषु कुटीग्रामेषु च प्रयोगः सफलः अभवत् राज्यसर्वकारेण पिथोरागढ मण्डलस्यनाभी-कुटीग्रामेषु होमस्टे-इत्येतत् उपक्रमः आरब्धः। यत् सफलम् अभवत्। होमस्टे-सञ्चालनेन सह उद्यान-पालनं, पशुपालनं च प्रतिपरिवारं प्रतिवर्षं ८० लक्षरूप्यकाणि अर्जयन्ति। अस्य आधारेण चरधामयात्रा मार्गेषु होमस्टे प्रवर्धनं भविष्यति। कैन्ची धाम हेतु पञ्जीकरणव्यवस्था प्रारभ्यते नैनीताल मण्डलस्य कैञ्चीधाम्यां भक्तानां संख्यायां वर्धनेन यातायातस्य जामस्य समस्या गम्भीरा भवति। तदर्थं पर्यटनविभागः कैन्ची धामस्य वाहक क्षमतायाः आधारेण दैनिक दर्शनार्थं भक्तानां संख्यां निर्धारयितुं चारधाम यात्रायाः तर्जेन पञ्जीकरण व्यवस्थां कार्यान्वितुं च विचारयति।
चारधामयात्रायाः कृते आगच्छन्तः तीर्थयात्रिकाणां अन्यपर्यटकानाञ्च उत्तमसुविधाः प्रदातुं सर्वकारस्य प्राथमिकता अस्ति। पर्यटनेन सह अन्ये विभागाः चरधामयात्रामार्गेभ्यः समीपस्थेषु ग्रामेषु होमस्टेप्रवर्धनार्थं एकीकृतयोजनायाः अन्तर्गतं कार्यं करिष्यन्ति। एतेन पर्यटकानाम् आवासस्य सुविधाः, स्थानीयजनानाम् रोजगारस्य अवसराः च प्राप्यन्ते । – धीरज गरब्यल, सचिव पर्यटन