नवदेहली। शुक्रवासरे प्रातःकाले इरान् इजरायल्-देशस्य बेर्शेबा-नगरे बैलिस्टिक-क्षेपणास्त्रेण आक्रमणं कृतवान्। टाइम्स् आफ् इजरायल् इति पत्रिकायाः प्रतिवेदनानुसारं एतत् क्षेपणास्त्रं माइक्रोसॉफ्ट-कार्यालयस्य समीपे एव पतितम्। अनेन अनेकाः काराः अग्निः प्रज्वलितः। समीपस्थानि गृहाणि अपि क्षतिग्रस्ताः अभवन्। अस्मिन् ६ जनाः घातिताः सन्ति एषः द्वितीयः दिवसः अस्ति यदा बेर्शेबा-नगरे क्षेपणा स्त्रेण आक्रमणं कृतम् अस्ति। ततः पूर्वं गुरुवासरे इरान्-देशेन बेर्शेबा-नगरस्य एकस्मिन् चिकित्सालये क्षेपणास्त्रं प्रहारितम् आसीत्, यस्मिन् ५० तः अधिकाः जनाः घातिताः अभवन्। न्यूयॉर्क-टाइम्स्-पत्रिकायाः प्रतिवेदनानुसारं अमेरिका-देशस्य मतं यत् इदानीं इरान्-देशेन परमाणु-शस्त्र-निर्माणस्य पूर्ण-क्षमता अस्ति। व्हाइट हाउसस्य प्रेससचिवः कैरोलिन् लेविट् गुरुवासरे अवदत् यत् यदि इराणस्य सर्वोच्च नेता आयातल्लाह अली खामेनी आदेशं ददाति तर्हि इरान् कतिपयेषु सप्ताहेषु परमाणुबम्बं निर्मातुम् अर्हति। लेविट्इत्यनेन उक्तं यत् इरान्-देशे परमाणुश स्त्रनिर्माणार्थं आवश्यकं सर्वं अस्ति। इदानीं तेषां केवलं स्वस्य नेतारं हाँ इति वक्तुं प्रतीक्षितव्यम्। सः अपि अवदत् यत् यदि इरान् एतत् करोति तर्हि न केवलं इजरायलस्य अपितु अमेरिकायाः समग्रविश्वस्य च सुरक्षायाः कृते अपि खतरा भविष्यति।एतावता ७ दिवसीययुद्धे २४ इजरायलीयाः मृताः, ६०० तः अधिकाः जनाः घातिताः सन्ति। तस्मिन् एव काले वाशिङ्गटन-नगरस्य मानवाधिका रसमूहेन इदानीं इरान्-देशे मृतानां संख्या ६५७ अभवत्, २०३७ जनाः च घातिताः इति दावान् कृतवान्
इजरायलस्य रक्षामन्त्री तेहरान नगरे आक्रमणानि वर्धयितुं आदेशं ददाति-इजरायलस्य रक्षामन्त्री इजरायल् कात्ज् इत्यनेन स्वदेशस्य सेनायाः आदेशः दत्तः यत् तेहराननगरे सर्वोच्चनेता आयातल्लाहस्य अड्डासु आक्रमणानि वर्धयन्तु। कात्ज् इत्यनेन उक्तं यत् एतेषां आक्रमणानां उद्देश्यं इराणीशासनस्य अस्थिरीकरणम् अस्ति। इजरायल-इरान्-देशयोः ८ दिवसीययुद्धस्य कारणेन अद्यावधि ८००० तः अधिकाः इजरायलीयाः निराश्रयाः अभवन्। इजरायलस्य सम्पत्तिक रक्षति पूर्ति कोषस्य उद्धृत्य येदिओथ् अह्रोनोथ् इति वृत्तपत्रेण उक्तं यत् ईरानी-आक्रमणेन भवनानां वा वाहनानां वा क्षतिः जातः इति कारणेन क्षतिपूर्तिं प्राप्तुं प्रायः ३०,००० आवेदनानि प्राप्तानि सन्ति। जर्मनीदेशस्य विदेश मन्त्री जोहान् वेडेफुल् इत्यनेन उक्तं यत् यदि इरान् स्वस्य परमाणु-क्षेपणास्त्र-कार्यक्रमस्य विषये आश्वासनं दातुं सज्जः अस्ति तर्हि यूरोपीयदेशः इरान्-देशेन सह अग्रे वार्तायां सज्जः अस्ति।
जेनेवानगरे परमाणुविषये ईरानीविदेशमन्त्रिणा सह मिलितुंपूर्वंवेडफुल् अवदत् यत्, ‘युनाइटेड् किङ्ग्डम्, प्रâान्स्, यूरोपीयसङ्घः च सर्वदा उक्तवन्तः यत् वयं वार्तायां सज्जाः स्मः। परन्तु एतदर्थं इरान्-देशेन परमाणुश स्त्रयुक्तः देशः भवितुम् इच्छां त्यक्तव्या भविष्यति तस्मिन् एव काले जेनेवानगरे वार्तायां सज्जतां कृत्वा अपि इराणस्य विदेशमन्त्री अब्बास अराक्ची इत्यनेन उक्तं यत् इरान् केवलं तावत्पर्यन्तं कस्यापि दलेन सह वार्तालापं करिष्यति यावत् इजरायल् स्वस्य आक्रमणं न स्थगयति।
इराणस्य राज सञ्चारमाध्यमानां प्रतिवेदनानुसारं इजरायलसेना इराणस्य राजधानी तेहराननगरे एकं आवासीय भवनं लक्ष्यं कृतवती अस्ति। आक्रमणे किमपि क्षतिविषये अद्यापि सूचना नास्ति।इरान्देशस्य आर्मीरेडियो इत्यस्य प्रतिवेदनानुसारम् अस्य आक्रमणस्य लक्ष्यं इराणस्य परमाणु वैज्ञानिकः आसीत्। इजरायल रक्षासेना अद्यापि अस्य आक्रमणस्य विषये किमपि न उक्तवती। अमेरिका देशस्य मानवअधिकार समूहेन शुक्रवासरे उक्तं यत् इरान्देशे इजरायलस्य आक्रमणेषु अद्यावधि न्यूनातिन्यूनं ६५७ जनाः मृताः, २०३७ जनाः घातिताः च। मृतेषु २६३ नागरिकाः १६४ सुरक्षा कर्मचारिणः च सन्ति इति समूहेन उक्तम्। इराणस्य विदेशमन्त्री अवदत्-यदा इजरायलस्य आक्रमणानि स्थगितानि तदा एव वार्तालापं करिष्यति
परमाणु विषये जिनेवानगरे यूरोपीय विदेश मन्त्रिभिः सह वार्तालापस्य पूर्वमेव इराणस्य विदेशमन्त्री अब्बास अराक्ची इत्यनेन उक्तं यत् यावत् इजरायलस्य आक्रमणानि निरन्तरं भवन्ति तावत् इराणदेशः केनापि सह वार्तालापं कर्तुं सज्जःनास्ति। अराक्ची अद्य प्रâान्स-जर्मनी-ब्रिटेन-देशयोः विदेश मन्त्रिभिः सह मिलितुं स्विट्ज़र्ल्याण्ड्-देशस्य जेनेवा-नगरं प्राप्तवान्। अस्मिन् ब्रिटेनस्य विदेशसचिवः डेविड् लैम्मी, प्रâांसस्य विदेशमन्त्री जीन्-नोएल बैरोट्, जर्मनी देशस्य विदेशमन्त्री जोहान् वेडेफुल् च उपस्थिताः भविष्यन्ति। एतदतिरिक्तं यूरोपीयसङ्घस्य विदेशनीति प्रमुखः काजा कल्लसः अपि अस्मिन् सत्रे भागंगृह्णीयात्। इराणस्य परमाणु कार्यक्रमस्य विषये यूरोपीय देशाः तनावान् न्यूनीकर्तुं प्रयतन्ते। यतः अमेरिका-इजरायल-देशयोः मिलित्वा इरान्-देशयोः आक्रमणं भवेत् इति विश्वस्य भयम् अस्ति। इराणस्य सर्वोच्चनेतुः अली खामेनी इत्यस्य शीर्षसल्लाहकारः अली शमखानी जीवितः अस्ति, सः चिकित्सालये गम्भीराणां चोटैः स्वस्थः अस्ति इति दावान् करोति। गतसप्ताहे ईरानीमाध्यमेषु इजरायलस्य आक्रमणे शमखानी मृतः इति ज्ञापितम्। ईरानी सेनायाः फार्स-समाचार-संस्थायाः, अर्ध-आधिकारिक-मेहर-समाचार-एजेन्सी-सहिताःअनेकाःमीडिया-संस्थाः शमखानी-महोदयस्यउद्धृत्यएकस्मिन्वक्तव्ये उक्तवन्तः यत्, ‘अहं जीवितः अस्मि, आत्मत्यागं कर्तुं सज्जः अस्मि’ इति गतसप्ताहे एव एजेन्सीभिः ज्ञापितं यत् इजरायलस्य प्रारम्भिकविमानप्रहारयोः जूनमासस्य १३ दिन्ााङ्के शमखानी मृतः इति।लेबनानसंसदस्य अध्यक्षः अवदत्-वयं युद्धे इरान्-सङ्गठनेन सह न स्मःलेबनानदेशस्य संसदस्य अध्यक्षः सर्वोच्चः शियानेता हिज्बुल-सङ्घस्य निकटसहयोगी च नबीह बेरी इत्यनेन उक्तं यत् लेबनानदेशः युद्धे इरान्-देशस्य समर्थनं न करिष्यति इति। सः अवदत्-‘ईरानस्य अस्माकं आवश्यकता नास्ति।’ इजरायलस्य समर्थनस्यआवश्यकता वर्तते। गुरुवासरे रात्रौ स्थानीय एमटीवी न्यूज इत्यनेन सह वार्तालापं कुर्वन् नबिह बेरी इत्यनेन एतत् वक्तव्यं दत्तम्। इजरायल विरुद्धेषु आक्रमणेषु इराणस्य समर्थनाय हिजबुल-सङ्घः सक्रियः भविष्यति वा इति विषये इरान्-इजरायल-अमेरिका-देशयोःचर्चायाःमध्यंतस्य टिप्पणी अभवत्। हिज्बुल-सङ्घः एतावता सूचितवान् यत् सः अस्मिन् युद्धे न सम्मिलितः अस्ति, परन्तु तस्य निकटसहयोगी इरान्-देशः यदि अमेरिका-देशः युद्धे इजरायल्-देशस्य समर्थनं करोति तर्हि इरान्-पक्षे सम्मिलितुं दबावं दातुं शक्नोति।
अन्तर्राष्ट्रीयपरमाणुऊर्जासंस्थायाः सूचना प्राप्ता यत् इजरायलस्य आक्रमणेषु इराणस्य खोण्डाबभार संशोधन केन्द्रस्य अनेकभवनानि दुर्घटितानि सन्ति। एतेषु आसवनकार्यं यत्र क्रियते तत् एककं अपि अन्तर्भवति। एजन्सी इत्यनेन एतां सूचनां ट्विट्टर् इत्यत्र एकस्मिन् पोस्ट् मध्ये दत्ता अस्ति। गुरुवासरे आईएईए-संस्थायाःमूल्याज्र्नस्यअनन्तरं एतत् अद्यतनं भवति। तदाएजन्सीइत्यनेन उक्तं यत् रिएक्टर् इत्यस्य उपरि आक्रमणं जातम् किन्तु रेडियो लॉजिकलः प्रभावः नासीत्। सायप्रस्-देशात् इजरायल-नागरिकान् पुनः आनेतुं विशेष-मिशनस्य भाग रूपेण प्रथमं क्रूज-जहाजं अद्य प्रातः अश्दोड्-बन्दरगाहं प्राप्तवान्। अयं विलासपूर्णः जहाजः इति लिमासोल्-नगरात् साइप्रस्-नगरात् प्रस्थितवान्, तस्य जहाजे प्रायः २००० इजरायलीयाः आसन्। अस्य मिशनस्य नाम ‘ऑपरेशन सेफ् इति कृतम् अस्ति। अन्तर्राष्ट्रीय परमाणु ऊर्जासंस्थायाः प्रमुखः राफेल् ग्रोस्सी इत्यनेन स्पष्टतया उक्तंयत्तस्य संस्थायाः अद्यतन प्रतिवेदनस्य, इराणस्य परमाणुक्रियाकलापस्य विषये टिप्पणीनां च इजरायलस्य आक्रमणेन सह किमपि सम्बन्धःनास्ति। सः सीएनएन-सञ्चार माध्यमेन साक्षात्कारे अवदत् यत् तस्य प्रतिवेदनं कस्यापि सैन्यक्रियायाः आधारः न भवितुम् अर्हति, यतः कोऽपि आक्रमणः राजनैतिक निर्णयः एव, न तु आईएईए-सदृशस्य एजन्सी-मतस्य आधारेण।

इरान् इत्यनेन पूर्वं आरोपः कृतः यत् आईएईए-प्रतिवेदनेन तस्य टिप्पण्या च इजरायल्-देशस्य आक्रमणाय ‘भूमिः सज्जीकृता’ इति, परन्तु ग्रोस्सी इत्यनेन तत् सर्वथा अङ्गीकृतम् । सः अवदत् यत् प्रतिवेदने उक्ताः विषयाः नवीनाः न सन्ति। इरान्देशः स्वस्य परमाणुक्रियाकलापैः सम्बद्धानि सूचनानि न साझां करोति इति आईएईए पूर्वमेव चेतयति।

यदा पृष्टः यत् इरान् कियत् शीघ्रं परमाणुशस्त्राणि निर्मातुम् अर्हति तदा सः अवदत् यत् केवलं यूरेनियमस्य सञ्चयः एकं वस्तु अस्ति, यत् इरान् इदानीं नवबम्बनिर्माणार्थं पर्याप्तं वर्तते। परन्तु शस्त्ररूपेण तस्य सज्जीकरणं भिन्ना जटिला च प्रक्रिया अस्ति ।

सः अपि पुनः अवदत् यत् विश्वे इरान् एकमात्रः देशः अस्ति यस्य परमाणुशस्त्राणि नास्ति किन्तु अद्यापि एतावत् यूरेनियमं समृद्धं करोति। परन्तु सः अपि स्पष्टं कृतवान् यत् समयसीमा इव किमपि वक्तुं क्षणेन केवलं अनुमानं एव भविष्यति, न तु निश्चितसूचना। इराणस्य राजधानी तेहराननगरे आस्ट्रेलियादेशः स्वस्य दूतावासं बन्दं कृत्वा स्वस्य सर्वान् अधिकारिणः देशात् निर्गन्तुं आदेशं दत्तवान्। इरान्देशस्य सुरक्षास्थितेः निरन्तरं क्षीणतायाः कारणेन एषः निर्णयः कृतः इति सर्वकारेण उक्तम्।

आस्ट्रेलियादेशस्य विदेशमन्त्री पेनी वोङ्ग् इत्यनेन उक्तं यत् एषः निर्णयः सुलभः नास्ति, परन्तु वर्तमानस्थितिं दृष्ट्वा एषः निर्णयः आवश्यकः अस्ति। सा अवदत् यत् दूतावासस्य कार्यं तावत्पर्यन्तं स्थगितम् अस्ति, सर्वे अधिकारिणः तेषां परिवाराः च इरान्-देशं त्यक्तवन्तः।

इरान्देशे उपस्थितानां सर्वेषां आस्ट्रेलियादेशस्य नागरिकानां कृते अपि सर्वकारेण आह यत् यदि सम्भवति तर्हि सुरक्षितरूपेण देशात् निर्गन्तुं। वोङ्ग् इत्यनेन उक्तं यत् सम्प्रति प्रायः द्विसहस्रं आस्ट्रेलियादेशस्य नागरिकाः तेषां परिवाराः च इरान्देशे सन्ति, यदा तु १२०० आस्ट्रेलियादेशीयाः इजरायल्-देशे सन्ति ।

इरान्देशे परमाणुस्थलेषु इजरायलस्य आक्रमणानन्तरं स्वदूतावासं बन्दं कृतवन्तः बहवः देशाः आस्ट्रेलियादेशः सम्मिलितः अस्ति। एतेषु बुल्गारिया, चेक् गणराज्य, न्यूजीलैण्ड्, पुर्तगाल, स्विट्ज़र्ल्याण्ड् इत्यादयः देशाः सन्ति ।