नवदेहली। नेपाले जेन्-जेड्-आन्दोलनकारिणः सुशीला कार्की इत्यस्याः देशस्य अन्तरिम-पीएम-रूपेण निर्वाचितवन्तः। शुक्रवासरे रात्रौ राष्ट्रपतिना शपथ ग्रहणं कृतवती। सा देशस्य २२० वर्षीय-इतिहासस्य प्रथमा महिला पीएम अभवत्। पूर्वं सुशीला नेपाल सर्वोच्च न्यायालयस्य मुख्य न्यायाधीशः आसीत्। सा भ्रष्टाचारविरुद्धं कठोर स्थित्या प्रसिद्धा अस्ति। २०१७ तमे वर्षे यदा प्रचण्ड सर्वकारेण तस्याः निष्कासनार्थं महाभियोगः आनयत् तदा सुशीलायाः समर्थने सहस्राणि जनाः वीथिषु निर्गताः सर्वकारः स्वनिर्णयं निवृत्तः अभवत्। सुशीलायाः पतिना ५२ वर्षपूर्वं विमानं अपहरणं कृतम् आसीत्, यस्य विषये भारते बहुचर्चा आसीत् । नेपालस्य अन्तरिमप्रधानमन्त्री सुशीला कार्की इत्यस्य विषये अस्याः कथायां जानन्तु…सुशीला अध्यापिकारूपेण स्वस्य कार्यक्षेत्रस्य आरम्भं कृतवती, अनन्तरं न्यायाधीशः अभवत। २०१६ तमे वर्षे यदा सुशीला नेपालस्य प्रथमा महिला मुख्यन्यायाधीशः अभवत् तदा सा स्वयमेव ऐतिहासिकम् आसीत।
एकवर्षेण अनन्तरं २०१७ तमे वर्षे संसदे तस्याः विरुद्धं महाभियोग प्रस्तावः आगतवान्। सा स्वनिर्णय द्वारा राजनैतिक दबावस्य विरुद्धं तिष्ठति, न्यायपालि कायाः स्वातन्त्र्यस्य दुरुपयोगं च कुर्वती इति आरोपः आसीत्। वस्तुतः यदि कार्की न्यायालये एतादृशी कठोरता दर्शयति तर्हि राजनीतिस्य, सत्तायाः च महतीं हानिं कर्तुं शक्नोति इति नेतारः आशज्र्तिाः आसन। अतः प्रचण्ड सर्वकारेण संसदे महाभियोग प्रस्तावम् आनयित्वा पदात् दूरीकर्तुं प्रयत्नः कृतः।
महाभियोग प्रस्तावस्य अनन्तरं काठमाण्डूनगरस्य वीथिषु शतशः छात्राः, महिलाः, सामान्यजनाः च बहिः आगतवन्तः। सर्वोच्च न्यायालयेन अपि ऐतिहासिकः आदेशः दत्तः यत् यावत् महाभियोगस्य सुनवायी समाप्तं न भवति तावत् सुशीला कार्की इत्यस्य कार्यं रोधयितुं न शक्यते।तस्याः निवृत्तेः एकदिनपूर्वं २०१७ तमस्य वर्षस्य जूनमासे संसदेन महाभियोग प्रस्तावः निवृत्तः। सा अनेकेषु उच्चस्तरीय प्रकरणेषु निर्णयान् दत्तवती अस्ति। मुख्य न्यायाधी शत्वात् पूर्वमपि सा स्वनिर्णयैः जनसमूहे लोकप्रियतां प्राप्तवती आसीत्। नेपाले सरोगेसी इत्यस्य व्यापारः भवितुं सा स्थगितवती आसीत्।
२०१५ तमे वर्षे नेपालस्य सर्वोच्चन्यायालयेन सरोगेसी (भाडागर्भः) इति विषये महत्त्वपूर्णः निर्णयः दत्तः। तस्मिन् समये न्यायाधीशः सुशीला कार्की इत्यस्याः पीठिका अवदत् यत् सरोगेसी इत्यस्य व्यापारः भवितुं न शक्यते, एतत् निर्धनानाम् महिलानां शोषणं करोति। न्यायालयेन तत्कालं प्रभावेणसरोगेसीप्रतिबन्धःकृतः। एतत् पदं महत्त्वपूर्णम् आसीत् यतोहि भारते प्रतिबन्धस्य अनन्तरं विदेशीयाः दम्पतयः नेपालम् आगत्य सरोगेसी-करणं कुर्वन्ति स्मनिर्णयानन्तरं नेपालदेशः सरोगेसीपर्यटनस्य दुर्गः भवितुं उद्धारित। पश्चात् अस्य विषये कानून निर्माणस्य दायित्वं सर्वकाराय दत्तम्।पतिना विमानं अपहरणं कृतम् आसीत् वाराणसीयाः बनारसहिन्दु विश्वविद्यालये अध्ययनं कुर्वन्सुशीला दुर्गाप्रसादसुबेदी इत्यनेन सह मिलितवती। ततः तयोः सम्बन्धः आरब्धः विवाहं च प्राप्तवान्। सुशीला तस्याः पतिः दुर्गा सुबेदी च बहुभिः आन्दोलनैः सह सम्बद्धौ स्तः दुर्गाप्रसाद सुबेदी १९७३ तमे वर्षे जूनमासस्य १० दिनाङ्के एकं विमानं अपहृतवान् आसीत्, यस्मिन् विमाने २२ जनाः आसन्। एतेषु नेपालस्य अभिनेता दम्पती सीपी लोहनी, भारतस्य प्रसिद्धा अभिनेत्री माला सिन्हा च अन्तर्भवति स्म। सुबेदी नागेन्द्र ढुंगेल, बसन्त भट्टराई च सह विमानं अपहृतवान् अस्य अपहरणस्य पृष्ठतः वास्तविकः प्रेरणा यात्रिकाणां हानिः न अपितु विराटनगरस्य तटतः आनयमाणस्य नगदस्य लुण्ठनम् आसीत्। विमाने ३२ लक्षरूप्यकाणां सर्वकारीयधनं उपस्थितम् आसीत्। एतेन धनेन महेन्द्रराजस्य राजतन्त्रविरुद्धं सशस्त्रं आन्दोलनं सुदृढं स्यात्।अस्य अभियानस्य मास्टरमाइंडः गिरिजाप्रसाद कोइराला आसीत् यः पश्चात् नेपालस्य प्रधानमन्त्री अभवत्। विमानं फोर्ब्स्गञ्ज-नगरे (बिहारे) अवतरत्मात्रं भूमौ पूर्वमेव प्रतीक्षमाणाः जनाः सक्रियताम् अवाप्तवन्तः। नगद पूर्णानि पेटीः अवरोह्य मार्गेण दार्जिलिंगं प्रति परिवहनं कृतम्। तदनन्तरं शेषयात्रिकैः सह विमानस्य उड्डयनस्य अनुमतिः अभवत्।नेपालस्य इतिहासे एतत् प्रथमं अपहरणं चिरकालं यावत् वार्तायां स्थितम्। एकवर्षे एव भारते नागेन्द्रधुंगेलं विहाय सर्वे अपहरणकर्तारः गृहीताः। दुर्गाप्रसाद सुबेदी वर्षद्वयस्य दण्डं प्राप्य १९७५ तमे वर्षे आपत्कालस्य समये मुक्तःअभवत्।पतिस्यविवादास्पदभूतकालस्य अभावेऽपि कार्की स्वपरिचयं कृतवतीभारतेन सह स्वस्यसम्बन्धस्यविषये कथयन्त्याः सुशीला एकस्मिन् साक्षात्कारे अवदत् यत् सा बीएचयू इत्यत्र अध्ययनं कृतवती, तस्य स्थानस्य स्मृतयः अद्यापि तस्याः हृदये जीविताः सन्ति। सा स्वगुरुमित्रान् स्मृत्वा गंगानद्याः तीरे छात्रावासे व्यतीतानां दिवसानां उल्लेखं कृतवती सा अवदत् यत् सा ग्रीष्मरात्रौ छतौ उपविश्य प्रवहन्तीं गङ्गां पश्यति स्म। सा अपि उक्तवती यत् सा भारतीय सीमायाः अत्यन्तं समीपस्थस्य विराटनगरस्य अस्ति। केवलं ४० कि.मी दूरे अस्ति। अतः सा प्रायः सीमाविपण्यं गच्छति स्म। सा हिन्दीम् अपि जानाति, यद्यपि बहु सुष्ठु न जानाति।
मोदी सुशीला कार्की इत्यस्य प्रधानमन्त्रीत्वे अभिनन्दनं करोति-पीएम मोदी शनिवासरे प्रातःकाले नेपाली, हिन्दी, आङ्ग्लभाषायां सोशल मीडियायां पोस्ट् कृत्वा नेपालस्य नवीनप्रधानमन्त्री सुशीला कार्की इत्यस्मै अभिनन्दनं कृतवान्। मोदी उक्तवान्-‘नेपालस्य अन्तरिमसर्वकारस्य प्रधानमन्त्री रूपेण कार्यभारं स्वीकृत्य सुशीला कार्की इत्यस्मै हार्दिकं अभिनन्दनम्।’ नेपाले अस्माकं भ्रातृभगिनीनां शान्ति-प्रगतेः,समृद्धेः च कृते भारतं पूर्णतया प्रतिबद्धम् अस्ति।’सुशीला कार्की शुक्रवासरे नेपालस्य प्रथमा महिला अन्तरिम पीएमरूपेण शपथ ग्रहणं कृतवती। २०२६ तमस्य वर्षस्य मार्चमासस्य ५ दिनाङ्के संसदनिर्वाचनं कर्तुं तस्याः दायित्वं दत्तम् अस्ति ।काठमाण्डूनगरस्य अनेकेभ्यः क्षेत्रेभ्यः ६ दिवसेभ्यः हिंसायाः अनन्तरं निषेधाज्ञा हृता अस्ति।
तस्मिन् एव काले ६ स्थानेषु अद्यापि निषेधाज्ञा प्रचलति। ५ तः अधिकानां जनानां समागमः, अनशनं, धरणं, घेरणं, शोभायात्रा, सभा च अत्र प्रतिबन्धः कृतः अस्ति। सूचनायां उक्तं यत् एषः आदेशः मासद्वयं यावत् प्रवर्तते। कालः राष्ट्रपतिः रामचन्द्र पौडेलः अपि संसदस्य विघटनस्य घोषणां कृतवान्। पूर्वप्रधानमन्त्री केपी ओली इत्यस्य साम्यवादीदलेन अस्य निर्णयस्य विरोधः कृतः। एमाले महासचिवः शंकर पोखरेल् इत्यनेन दलस्य कार्यकर्तृभ्यः आह्वानं कृतम् यत् ते अस्य विरुद्धं मार्गं गताः भवेयुः।तस्मिन् एव काले जेन्-जेड्-नेतारः अस्मिन् सर्वकारे सम्मिलितुं न अस्वीकृतवन्तः। ते वदन्ति यत् ते सर्वकारे न सम्मिलिताः भविष्यन्ति, अपितुसर्वकारस्यकार्यानुष्ठानस्य निरीक्षणं करिष्यन्ति। भारतं सुशीला कार्कीसर्वकारस्य स्वागतं करोति
भारतसर्वकारेण सुशीला कार्की इत्यस्याः अन्तरिम सर्वकारस्य स्वागतं कृतम्। भारतेन आशा प्रकटिता यत् एतत् सर्वकारं नेपाले शान्तिं स्थिरतां च आनेतुं साहाय्यं करिष्यति।भारतेन अपि उक्तं यत् निकटपरिजनः, सहप्रजातन्त्रः, दीर्घकालीन विकास साझेदारः च इति नाम्ना देशानाम्, तेषां जनानां च हिताय नेपालेन सह निरन्तरं कार्यं करिष्यति। सुशीला कार्की बीएचयूतः अध्ययनं कृतवती अस्ति नेपालस्य प्रथमा महिला मुख्यन्यायाधीशः सुशीला कार्की बनारस हिन्दुविश्वविद्यालयात् राजनीतिशास्त्रे स्नातकोत्तर पदवीं प्राप्तवती अस्ति। सा १९७९ तमे वर्षे वकालत क्षेत्रे स्वस्य कार्यक्षेत्रस्य आरम्भं कृतवती सुशीला कार्की २०१६ तमस्य वर्षस्य जुलै-मासस्य ११ दिनाज्रत् २०१७ तमस्य वर्षस्य जून-मासस्य ६ दिनाज्र्पर्यन्तं नेपालस्य मुख्यन्यायाधीशः आसीत्। २०१७ तमे वर्षे तस्य विरुद्धं महाभियोगः कृतः। ततः कार्यकारिणीयां पक्षपातस्य हस्तक्षेपस्य च आरोपः कृतः नेपाले न्यायाधीशः द्वितीयवारं झ्श् अभवत्
सुशीला कार्की न्यायाधीशः भूत्वा अन्तरिमप्रधानः प्रथमः व्यक्तिः नास्ति। एतत् प्रथमवारं २०१३ तमे वर्षे मुख्यन्यायाधीशस्य खिलराजरेग्मी इत्यस्य नेतृत्वे निर्वाचनसर्वकारस्य निर्माणं जातम्। प्रथम संविधान सभायाः विघटनानन्तरं देशे राजनैतिक-अवरोधः उत्पन्नः आसीत्। एतस्य समाधानार्थं सर्वे राजनैतिक दलाः सम्झौतां कृत्वा रेग्मी इत्यस्मै सर्वकारस्य निर्माणस्य दायित्वं दत्तवन्तः। तस्य सर्वकारेण निर्वाचनं कृतम्, तदनन्तरं द्वितीयं संविधानसभा निर्मितम्।
राजतन्त्रसमर्थकाः सत्तां न आगच्छन्ति इति सुशीला कार्की इति नाम्ना दलाः सहमताः अभवन्
नेपाले सुशीला कार्की इत्यस्य नाम जेन-जी इत्यनेन प्रस्तावितं, परन्तु प्रारम्भे ओली-प्रचण्डयोः साम्यवादीपक्षः, नेपालीकाङ्ग्रेसः च कार्की इत्यस्य नामविषये सहमताः न आसन्, परन्तु सेनाप्रमुखः अशोक सिग्देल् राजतन्त्र समर्थकं दुर्गाप्रसाईं निरन्तरं सभासु समावेशयति स्म यदा राजतन्त्रसमर्थकस्य आरपीपी-पक्षस्य जेन-जी-आन्दोलनेन सह कोऽपि सम्बन्धः नासीत्। अपि च सिग्डेल् राष्ट्रं प्रति सम्बोधने पृष्ठ भूमितः पूर्वराजस्य चित्रस्य उपयोगेन स्वस्य अभिप्रायं प्रकटितवान् आसीत्। अस्य कारणात् राजनैतिक दलानां हस्तात् सत्ता स्खलितं राजतन्त्रशिबिरे गमनम् अपि दृष्टम्।बहु अनिच्छायाः अनन्तरं शुक्रवासरे सायं त्रयः अपि प्रमुखाः राजनैतिकदलाः कार्की इत्यस्य नामविषये सहमताः अभवन्। एतेषां दलानाम् शर्तः आसीत् यत् अन्तरिम-प्रधानस्य शपथग्रहणेन सह नूतननिर्वाचनानां तिथयः अपि घोषिताः भवेयुः। येन एते दलाः निर्वाचने स्वभाग्यस्य प्रयासं कर्तुं शक्नुवन्ति, सत्तां प्राप्तुं च प्रयतन्ते।विशेषज्ञ- भारतस्य कृते नेपालः महत्त्वपूर्णः यतः अमेरिका-चीन-देशयोः अपि तस्य दृष्टिः वर्तते पूर्वभारतीय राजदूता मीराशंकरः कथयति-भूराजनीतिकदृष्ट्या सांस्कृतिक दृष्ट्या च भारतस्य कृते नेपालः अतीव महत्त्वपूर्णः अस्ति। बफरराज्यत्वेन तत्र राजनैतिक स्थिरताभारतस्य हिताय वर्तते।चीनदेशः नेपाले बीआरआइ-माध्यमेन,अमेरिकादेशे एमसीसी-माध्यमेन च स्वप्रभावं वर्धयति। नेपाले उभयोः महाशक्तयोः निवेशः भारतस्य चिन्ताजनकः विषयः अस्ति। भारत-चीनयोः मध्ये स्थितस्य नेपालस्य प्रत्येकस्य क्रियाकलापस्य प्रत्यक्षः प्रभावः भारते भवति पञ्चमे दिने हिंसा न्यूनीकृता, होटेल-उद्योगस्य १६ अरब-रूप्यकाणां हानिः भवति सामाजिक माध्यम प्रतिबन्धस्य भ्रष्टाचारस्य च विरुद्धं ८ सितम्बर् दिनाङ्के आरब्धस्य अस्मिन् आन्दोलने ५१ जनाः मृताः, १५०० तः अधिकाः घातिताः। परन्तु पञ्चमे दिने हिंसा न्यूनीकृता अस्ति। बुधवासरे आन्दोलनव् ाâारिभिः दग्धः नेपालस्य मुख्यचैनलः कान्तिपुरः शुक्रवासरे पुनः आरब्धः। तस्मिन् एव काले केषुचित् भागेषु निषेधाज्ञां शिथिलं कृत्वा मुक्तभारत-नेपाल-सीमायाः अनेकेषां नियन्त्रणस्थानात् जनानां आवागमनम् आरब्धम्। एतेन हिंसक-आन्दोलने नेपालस्य होटेल-उद्योगे महती विघ्नः जातः। मीडिया-सञ्चारमाध्यमानां समाचारानुसारं देशे सर्वत्र प्रायः २०-२५ होटेल्-स्थानानि नष्टानि, लुण्ठितानि, अग्निना वा दग्धानि वा अभवन्। अनेन होटेल-उद्योगस्य २५ कोटि-Dाधिकं नेपाली-रूप्यकाणां हानिः अभवत्।