नवदेहली। चीनस्य किङ्ग्डाओनगरे २५ जूनतः २७ जून पर्यन्तं भवितुं शङ्घाईसहकार सङ्गठनस्य रक्षामन्त्रिणां बैठक्यां रक्षामन्त्री राजनाथसिंहः भागं गृह्णीयात्।अस्मिन् सत्रे पाकिस्तानस्य रक्षामन्त्री ख्वाजा आसिफः अपि भागं गृह्णीयात् ७ वर्षाणाम् अनन्तरं कस्यापि भारतीयमन्त्रिणः चीनदेशस्य प्रथमयात्रा भविष्यति। ततः पूर्वं तत्कालीन विदेशमन्त्री सुषमास्वराजः २०१८ तमस्य वर्षस्य एप्रिल मासे चीनदेशं गतवती आसीत् भारत-चीनयोः सम्बन्धानां सामान्यीकरणाय प्रयत्नाः क्रियन्ते यस्मिन् काले एषा यात्रा भवति। व्यापारः, यात्रा, संवादः च पुनः आरब्धाः सन्ति कैलाशमं सरोवरयात्रा प्रचलति, देपसाङ्ग-डेमचोक्-नगरयोः गस्तीविषये सूचना अपि प्रकाशं प्राप्तवती अस्ति। राजनाथसिंहः चीनदेशस्य रक्षामन्त्री एड्मिरल् डोङ्ग जुन् इत्यनेन सह द्विपक्षीयसमागमरूपेण अपि मिलयिष्यति। अस्मिन् कालखण्डे वीजानीतिः कैलाश यात्रा, जलदत्तांशसाझेदारी, द्वयोः देशयोः वायुसंपर्कस्य पुनर्स्थापनम् इत्यादयः विषयाः अपि चर्चां कर्तुं शक्यन्ते द्वयोः नेतारयोः अन्तिमः समागमः लाओस्-नगरे एडीएमएम-प्लस्-शिखरसम्मेलने अभवत्, यत् सीमाविवादस्य अनन्तरं प्रथमा प्रत्यक्षवार्ता आसीत् पूर्वलद्दाख सीमा विवादे २०२४ तमस्य वर्षस्य डिसेम्बरमासे सम्झौता अभवत् पूर्वलद्दाख देशे २०२० तः सीमाविवादस्य विषये भारतस्य चीनस्य च मध्ये तनावः आसीत् । वर्षद्वयस्य दीर्घकालीन वार्तायाः अनन्तरं २०२४ तमस्य वर्षस्य डिसेम्बरमासे सम्झौता कृता अस्ति देपसाङ्ग-डेमचोक्-नगरयोः निवृत्तिविषये सूचना प्रकाशं प्राप्तवती। इतः सेनाद्वयं २०२० तमस्य वर्षस्य एप्रिल-मासात् पूर्वस्थाने पुनः आगमिष्यति इति उक्तम् आसीत् । अपि च २०२० तमस्य वर्षस्य एप्रिल-मासात् पूर्वं यत्र ते पूर्वस्थाने गच्छन्ति स्म, तेषु एव क्षेत्रेषु गस्ती-कार्यं भविष्यति। एतत् अतिरिक्तं सेनापति-स्तरीय-समागमाः अपि निरन्तरं भविष्यन्ति ।२०२० तमे वर्षे भारत-चीन-सैनिकयोः मध्ये गलवान-सङ्घर्षात् परं देपसाङ्ग-डेमचोक्-नगरे तनावः आसीत्। प्रायः ४ वर्षेभ्यः अनन्तरं २१ अक्टोबर्-दिनाङ्के द्वयोः देशयोः मध्ये नूतनः गस्ती-सम्झौता अभवत्। विदेशमन्त्री एस जयशज्र्रः उक्तवान् आसीत् यत् लद्दाखनगरे गलवान इव संघर्षं निवारयितुं पूर्ववत् स्थितिं निर्मातुं तस्य उद्देश्यम् अस्ति। भारतस्य चीनस्य च सेनाः पूर्वलद्दाख सीमातः २५ अक्टोबर् तः पश्चात्तापं प्रारभत। समाचार एजेन्सी एएनआई इत्यस्य अनुसारं पूर्वलद्दाखस्य डेमचोक्, देपसाङ्ग-बिन्दुषु द्वयोः सेनायोः अस्थायी तंबूः, शालाः च निष्कासिताः। वाहनानि,सैन्यसामग्री च पुनः गृहीताः। शङ्घाईसहकारसङ्गठनम्चीन,रूस, कजाकिस्तान,किर्गिस्तानताजिकिस्तान, उज्बेकिस्तान च देशैः २००१ तमे वर्षे स्थापितं क्षेत्रीयं अन्तर्राष्ट्रीयं संस्था अस्ति। पश्चात् भारतं पाकिस्तानं च २०१७ तमे वर्षे तस्य सदस्याः अभवन्, इरान् अपि २०२३ तमे वर्षे सदस्याः अभवन्। सदस्यदेशेषु सुरक्षां,आर्थिकं,राजनैतिकं चसहकार्यं वर्धयितुं एससीओ-संस्थायाः उद्देश्यम् अस्ति। आतज्र्वादः, अतिवादः, मादक द्रव्य व्यापारः, साइबर अपराधः च इत्यादिषु विषयेषु एषा संस्था साधारणनीतिं निर्माति।