editor
हरिकृष्ण शुक्ल/देहरादून। शिक्षकदिवसस्य अवसरे शुक्रवासरे राजभवने ‘शैलेश मटियानी राज्य शैक्षणिकपुरस्कार’ अभिनन्दनसमारोहस्य आयोजनं कृतम्। समारोहे राज्यपाललेफ्टिनेंट जनरल गुरमीतसिंह(सेवानिवृत्त), मुख्यमन्त्री पुष्करसिंहधामी, शिक्षामन्त्री डॉ.धनसिंह रावतश्च वर्ष २०२४ तमे वर्षे शैलेशमतियानीराज्यशैक्षिकपुरस्काराय चयनितानां १६ शिक्षकाणां अभिनन्दनं कृतवन्तः। एष सम्मानः ०९ प्राथमिक शिक्षकाणां, ०५ माध्यमिकशिक्षकाणां, ०१ शिक्षक प्रशिक्षकाणां, ०१ संस्कृतशिक्षकाणां च चयनितानां ०१ संस्कृतशिक्षकाणां कृते प्रदत्तः अस्ति २०२४ तमे वर्षे पुरस्कारविजेतानां शिक्षकाणां अभिनन्दनं कुर्वन् राज्यपालः अवदत् यत् एषः सम्मानः सम्पूर्णस्य शिक्षक समुदायस्य परिश्रमस्य तपस्य च प्रतीकः अस्ति। सः अवदत् यत् शिक्षकाः न केवलं ज्ञानं प्रदातुं शक्नुवन्ति, अपितु चरित्रस्य, नैतिकतायाः, जीवनमूल्यानां च निर्मातारः सन्ति। राज्यपालः अवदत् यत् शिक्षायाः उद्देश्यं केवलं रोजगार पर्यन्तं सीमितं न भवेत्, बालकान् संस्कारी, उत्तरदायी, देशभक्ताः च नागरिकाः कर्तुं शिक्षकाः योगदानं दातव्यम्। राज्यपालः अवदत् यत् माता पितृणां पश्चात् गुरुजनाः बालकानां यथार्थमार्ग दर्शकाः सन्ति, बालानाम् भविष्यं सम्यक् दिशि नेतुम् तेषां सर्वाधिकं भूमिका अस्ति। सः विश्वासं प्रकटितवान् यत् २०४७ वर्षपर्यन्तं भारतं विश्वनेतृत्वं कर्तुं शिक्षकानां योगदानं निर्णायकं भविष्यति। राज्यपालः अवदत् यत् उत्तराखण्डं शिक्षायाः प्रमुखं केन्द्रं जातम्, अतः एतां परम्परां सुदृढां कर्तुं अस्माकं दायित्वम् अधिकं वर्धते। अद्यत्वे अन्तर्जालस्य सामाजिक माध्यमानां च युगे बालकानां व्यभिचारात् उद्धारस्य, तेषु बुद्धिः, सम्यक् जीवनदृष्टिः च विकसितुं कार्यं केवलं शिक्षकाः एव कर्तुं शक्नुवन्ति इति राज्यपालः अवदत्। सः शिक्षकान् बालकेषु पुस्तकपठनस्य आदतं विकसितुं क्रीडा, संस्कृतिः, सृजनात्मक क्रियाकलापैः च सह सम्बद्धं कर्तुं आग्रहं कृतवान्। सर्वेभ्यः शिक्षकेभ्यः शिक्षकदिवसस्य शुभकामनाम् अददात् मुख्यमन्त्री पुष्करसिंहधामी इत्यनेन उक्तं यत् तेषां अनुभवेन, ज्ञानेन, परिश्रमेण च छात्राणां व्यक्तित्वं भविष्यं च स्वरूपयितुं शिक्षकानां महत्त्वपूर्णं दायित्वं वर्तते। शैलेश मटियानी राज्य शैक्षणिक उत्कृष्टता पुरस्कारं प्राप्तवन्तः शिक्षकाः अभिनन्दन् मुख्यमन्त्री अवदत् यत् शैलेश मटियानी एकः कथाकारः आसीत् यः पर्वतस्य पीडां संवेदन शीलतां च गहनतया अवगच्छति स्म। कथाकथासु अपि च गद्येषु, समकालीनचिन्तने च सः गहनं चिह्नं त्यक्तवान्। शैलेशमटियानी जी इत्यनेन उत्तराखण्डस्य पर्वतीयक्षेत्राणां ग्रामजनानां च संघर्षं अपि स्वकथा उपन्यासेषु शब्दानां माध्यमेन सूत्रितम्।
मुख्यमन्त्री उक्तवान् यत् अस्माकं प्राचीन परम्परातः गुरुः न केवलं शिक्षकः अपितु जीवनस्य प्रत्येकस्मिन् क्षेत्रे मार्गदर्शकः अपि मन्यते। सः शिष्येषु देशभक्तेः, अनुशासनस्य, नैतिकतायाः, मूल्यानां च बीजानि रोपयितुं कार्यं करोति। अद्यत्वे अज्र्ीय युगस्य अस्मिन् परिवर्तनशीलयुगे शिक्षकानां भूमिका अधिका महत्त्वपूर्णा अभवत्, ये अस्माकं बालकान् आधुनिक शिक्षायाः सह संस्कृतिः, मूल्यानि, नैतिकमूल्यानि च परिचययन्ति। मुख्यमन्त्री उक्तवान् यत् प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी इत्यस्य मार्गदर्शनेन राज्यसर्वकारः राज्ये शिक्षायाः गुणवत्तां वर्धयितुं अनेकानि योजनानि चालयति। अध्यापका नाम् प्रशिक्षणाय, कौशल विकासाय च विशेष योजना आरब्धा अस्ति। उत्तराखण्डं राष्ट्रिय शिक्षा नीति २०२०कार्यान्वितंदेशस्य प्रथमं राज्यम् आसीत्। राज्यसर्वकारेण २०२२ तमे वर्षे ‘बालवतीका’ प्रारम्भं कृत्वा राज्ये शैक्षणिक क्रान्तिः आरब्धा। उत्तरखण्डं देशस्य प्रथमं राज्यं जातम् यत्र मूलभूत शिक्षायाः कृते ‘राज्य पाठ्यक्रम रूपरेखा’ सज्जीकृता अस्ति।
बालकानां कौशलं, उद्यमशीलतां, भारतीय ज्ञानपरम्परां च विकसितुं ‘कौशल कार्यक्रमः’ अपि आरब्धः अस्ति। शिक्षा विभागेन क्रियमाणानां कार्याणां नवीनतानां च विषये सूचनां दत्त्वा शिक्षामन्त्री डॉ. धनसिंह रावतः अवदत् यत् राज्यस्य १३४० विद्यालयेषु वर्चुअल् कक्षाः आरब्धाः, ९५० विद्यालयेषु स्मार्टक्लासाः आरब्धाः। सः अवदत् यत् अस्मिन् वर्षेसर्वेषु मण्डलेषु क्रीडासङ्कुलानाम् निर्माणं क्रियते। अस्मिन् वर्षे ५५० विद्यालयेषु व्यावसायिकपाठ्यक्रमाः आरब्धाः, राज्यस्य २२ सहस्राणां प्राथमिकशिक्षकाणां कृते टैब्लेट्-प्रदानं च कृतम् अस्ति। अस्मिन् वर्षे शिक्षाविभागे प्रायः ९५०० नियुक्तयः क्रियन्ते इति शिक्षामन्त्री अवदत्। कार्यक्रमे सचिवः विद्यालयशिक्षा रविनाथ रमणः अभिनन्दन समारोहे उपस्थितानां जनानां स्वागतं कृत्वा अभिनन्दन समारोहस्य विषये विस्तृतां सूचनां दत्तवान्।
मुख्यमंत्री धामी अवदत्-शैलेश मटियानी एकः कथाकार: आसीत् , संवेदनशीलतां च गभीरं अवगच्छति स्म
सर्वेभ्यः शिक्षकेभ्यः शिक्षक दिवसस्य शुभकामनाम् अददात् मुख्यमन्त्री पुष्करसिंह धामी इत्यनेन उक्तं यत् तेषां अनुभवेन, ज्ञानेन, परिश्रमेण च छात्राणां व्यक्तित्वं भविष्यं च स्वरूपयितुं शिक्षकानां महत्त्वपूर्णं दायित्वं वर्तते। शैलेश मटियानी राज्य शैक्षणिक उत्कृष्टता पुरस्कारं प्राप्तवन्तः शिक्षकाः अभिनन्दन् मुख्यमन्त्री अवदत् यत् शैलेश मटियानी एकः कथाकारः आसीत् यः पर्वतस्य पीडां संवेदनशीलतां च गहनतया अवगच्छति स्म। कथाकथासु अपि च गद्येषु, समकालीन चिन्तने च सः गहनं चिह्नंत्य क्तवान्। शैलेश मटियानी इत्यनेन उत्तराखण्डस्य पर्वतीय क्षेत्राणां, ग्रामजनानां च संघर्षः अपि स्वकथा उपन्यासेषु शब्दैः सूत्रितः।
