नवदेहली। प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी शनिवासरे मणिपुरस्य चुराचन्दपुरं इम्फालं च प्राप्तवान्। सः चुराचन्दपुर ७,३०० कोटिरूप्यकाणां विकासपरियोजनानां शिलान्यासं कृत्वा उद्घाटनं कृतवान्। २०२३ तमस्य वर्षस्य मई मासे हिंसा प्रवर्तनानन्तरं पीएम मोदी इत्यस्य मणिपुरस्य प्रथमयात्रा अस्ति। प्रधानमन्त्री इम्फाले अवदत्-मणिपुरे यत्किमपि प्रकारस्य हिंसा भवति तत् दुर्भाग्यपूर्णम्। अस्माभिः राज्यं शान्ति विकासमार्गे नेतव्यम्। चुराचन्दपुरे पी.एम. प्रतिज्ञामि, अहं भवता सह अस्मि। पीएम हिंसा पीडितान् मिलितुं चुराचन्दपुरे राहतशिबिरं गतः। इम्फाले आयोजनस्थले हिंसापीडितानां कृते उक्तवान्। चुराचन्दपुरः कुकी-प्रधानः पर्वतीयः क्षेत्रः अस्ति । इम्फाल् उपत्यका क्षेत्रं मेइतेई-समुदायस्य दुर्गं च अस्ति। विगत वर्षद्वयात् परस्परक्षेत्रेषु द्वयोः समुदाययोः आवागमनं स्थगितम् अस्ति।
मणिपुरं भारतमातुः मुकुटस्य मुकुटमणिम् अस्ति। अस्माभिः मणिपुरस्य विकासात्मकप्रतिबिम्बं निरन्तरं सुदृढं कर्तव्यम् अस्ति। मणिपुरे यत्किमपि प्रकारस्य हिंसा भवति तत् दुर्भाग्यपूर्णम्। इयं हिंसा अस्माकं पूर्वजानां, अस्माकं भविष्यत्पुस्तकानां च कृते अपि महती अन्यायः अस्ति। मणिपुरे बलस्य अभावः नास्ति। आवश्यकता अस्ति यत् वयं निरन्तरं संवाद मार्गं सुदृढां कुर्मः। अस्माभिः पर्वतस्य, उपत्यकायाः च जनानां मध्ये विश्वासस्य दृढः सेतुः निर्मातव्यः। मणिपुरस्य युवानां परिचयः हिंसायाः अन्धकार छायायां मग्नः न भवेत्। मणिपुरम् आशायाः अपेक्षायाः च भूमिः अस्ति। दुर्भाग्येन अस्य अद्भुतस्य क्षेत्रस्य हिंसा आक्रान्तवती आसीत् । किञ्चित्कालपूर्वं राहतशिबिरेषु निवसतां प्रभावितानां जनानां साक्षात्कारः अभवत्। तान् मिलित्वा अहं वक्तुं शक्नोमि यत् मणिपुरे आशायाः विश्वासस्य च नूतनः प्रदोषः ठोकति। कस्मिन् अपि क्षेत्रे विकासाय शान्तिः आवश्यकी भवति। विगत ११ वर्षेषु पूर्वोत्तरे बहवः द्वन्द्वाः समाप्ताः। जनाः विकासाय प्राधान्यं दत्त्वा शान्तिमार्गं चितवन्तः। मणिपुरे अपि वार्ता आरब्धा अस्ति। संवादेन, सम्मानेन, परस्परबोधेन च शान्ति स्थापनार्थं सर्वकारस्य उपक्रमस्य एषः भागः अस्ति।
नेपाले अन्तरिमसर्वकारस्य प्रधानमन्त्रीरूपेण कार्यभारं स्वीकृत्य सुशीला कार्की इत्यस्मै १४० कोटि भारतीयानां कृते हार्दिकं अभिनन्दनं करोमि। सा नेपाले शान्ति-स्थिरतायाः, समृद्धेः च मार्गं प्रशस्तं करिष्यति इति मम विश्वासः अस्ति। अद्य अहं नेपाल देशस्य प्रत्येकस्य व्यक्तिस्य प्रशंसा करिष्यामि यः एतादृशे अस्थिरवातावरणे अपि लोकतान्त्रिकमूल्यानि सर्वोच्चरूपेणस्थापयति।विगतदिनानि यावत् नेपालस्य वीथिषु स्वच्छतायां, चित्रकलायां च नेपालस्य युवानः परिश्रमं कुर्वन्तः दृश्यन्ते। तेषां चित्राणि अपि मया सामाजिकमाध्यमेषु दृष्टानि।
मोदी उक्तवान्- मणिपुरस्य क्रीडकान् विना भारतस्य क्रीडा अपूर्णा अस्ति-प्रधानमन्त्री उक्तवान्मणिपुरस्य बहवः बालकाः देशस्य विभिन्नेषु भागेषु भारतमातुः रक्षणे निरताः सन्ति। अधुना एव सिन्दूर-कार्यक्रमे भारतीयसेनायाः सामर्थ्यं विश्वेन स्वीकृतम। अस्माकं सेना एतादृशं विनाशं कृतवती यत् पाकिस्तानदेशः साहाय्यार्थं रोदितुम् आरब्धवान् । अस्मिन् मणिपुरस्य अपि महत् योगदानम् अस्ति पीएम मोदी उक्तवान्- मया २०१४ तमे वर्षे उक्तं यत् मणिपुरस्य संस्कृतिं विना भारतस्य संस्कृतिः अपूर्णा अस्ति तथा च भारतस्य क्रीडाः क्रीडकान् विना अपूर्णाः सन्ति। मणिपुरस्य युवानः त्रिरङ्गस्य गौरवस्य कृते शरीरं, मनः, धनेन च समर्पिताः सन्ति।
प्रधानमन्त्री उक्तवान्-विकसितभारतस्य नगरेषु इम्फालं पश्यामि-प्रधानमन्त्री मोदी उक्तवान्- २१ शताब्द्याः एषः समयः पूर्वोत्तरस्य अस्ति। अतः भारत सर्वकारेण मणिपुरस्य विकासाय निरन्तरं प्राधान्यं दत्तम् अस्ति। अस्य फलस्वरूपं मणिपुरस्य वृद्धि-दरः निरन्तरं वर्धमानः अस्ति। २०१४ तः पूर्वं मणिपुरस्य वृद्धिः एकप्रतिशतात् न्यूनः आसीत् । अधुना मणिपुरं पूर्वापेक्षया बहुगुणं द्रुततरं प्रगतं वर्तते। मणिपुरे आधारभूत संरचनानिर्माणस्य नूतनः चरणः आरब्धः अस्ति। अहं प्रसन्नः अस्मि यत् मणिपुरे मार्ग निर्माणस्य, राष्ट्रियराजमार्गस्य च गतिः बहुगुणा वर्धिता अस्ति। अत्र प्रत्येकं ग्रामं प्रति मार्गं प्राप्तुं द्रुतगत्या कार्यं क्रियते। इम्फाल् संभावनानां नगरम् अस्ति। अहम् एतत् नगरं विकसितभारतस्य तासु नगरेषु अन्यतमं पश्यामि, यत् अस्माकं युवानां स्वप्नान् पूर्णं करिष्यति। देशस्य विकासं त्वरितं करिष्यति।
इम्फाले आयोजनस्थलस्य समीपं काङ्ग्रेस-एमपीपी युवापक्षस्य विरोधः-इम्फाल्-नगरे प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी-कार्यक्रमस्य स्थलस्य समीपे शनिवासरे काङ्ग्रेस-मणिपुर-जनपक्षयोः युवापक्षयोः कार्यकर्तारः विरोधं कृतवन्तः। युवकाः प्रधानमन्त्रिणः भ्रमणस्य विरोधं कृत्वा तत् राजनैतिकं युक्तिः इति उक्तवन्तः मणिपुरस्य जनपक्षस्य युवामोर्चायाः कार्यकर्तारः स्वकार्यालयस्य समीपे पोस्टराणि गृहीत्वा नाराः उत्थाप्य प्रधानमन्त्रिणः भ्रमणस्य उद्देश्यं राज्ये शान्तिं सामान्यतां च पुनः स्थापयितुं न इति दावान्कृतवन्तः। एमपीपी-कार्यालयः काङ्गला-दुर्गस्य समीपे अस्ति, यत्र प्रधानमन्त्री अनेकानां विकास-परियोजनानां उद्घाटनं, जनसभां सम्बोधयितुं च निश्चितः अस्ति। प्रधानमन्त्रिणः कार्यक्रमस्थलात् प्रायः १०० मीटर् दूरे स्थितस्य काङ्ग्रेसभवनस्य सम्मुखे अपि काङ्ग्रेसयुवपक्षस्य कार्यकर्तारः अपि एतादृशंविरोधंकृतवन्तः।पुलिसकर्मचारिणः आन्दोलनकारिणः प्रधानमन्त्रिणः कार्यक्रमस्थलं प्रति गन्तुं निवारितवन्तः।
प्रधानमंत्री मोदी उक्तवान्-मणिपुरस्य सर्वेभ्यः संस्थाभ्यः आह्वानं करोमि यत् ते शान्तिमार्गं अनुसरणं कुर्वन्तु, स्वसन्ततिनांभविष्यं सुनिश्चितं कुर्वन्तु। प्रतिज्ञां करोमि,अहं भवद्भिः सहअस्मि भारत सर्वकारः भवद्भिः सह अस्ति। वयं मणिपुरस्य जनानां सह स्मः। प्रधानमन्त्री उक्तवान्-अत्रत्यानां जनानां जीवनं पुनः मार्गं प्रति आनेतुं वयं प्रयत्नाः कुर्मः। निराश्रयाणां कृते७००० गृहाणिनिर्मिताःसन्ति। ३०००कोटिरूप्यकाणां विशेष पैकेजं निर्मितम् अस्ति। आदिवासी युवानां रोजगार चिन्तानां दूरीकरणाय वयं निरन्तरं कार्यं कुर्मः।