नवदेहली। बाङ्गलादेशस्य वायव्यपुरहाट्-मण्डले स्थितः बैगुनी इति लघुग्रामः अधुना ‘एकगुर्दाग्रामः’ इति कुख्यातः अभवत। अत्र प्रत्येकं ३५ जनानां मध्ये एकः स्वस्य वृक्कं विक्रीतवान् ।अलजजीरा-संस्थायाः प्रतिवेदनानुसारं भारत-बाङ्गलादेशयोः मध्ये प्रचलति अयं अवैध-अङ्ग-व्यापारः अनेकेषां परिवारानां जीवनं नाशितवान् ४५ वर्षीयः सफीरुद्दीनः अस्य ग्रामस्य निवासी अस्ति। २०२४ तमे वर्षे ग्रीष्मर्ताै सः भारतम् आगत्य स्वस्य वृक्कं २.५ लक्षरूप्यकेषु विक्रीतवान् । तस्य उद्देश्यम् आसीत् यत् सः दारिद्र्यात् निर्गत्य स्वस्य त्रयाणां बालकानां कृते गृहं निर्मातुम्, परन्तु अधुना तस्य गृहम् अपूर्णम् अस्ति, शरीरे नित्यं वेदना वर्तते, कार्यं कर्तुं शक्तिः अपि अवशिष्टा नास्ति। सर्वं सुलभं भविष्यति इति दलालैः उक्तम् आसीत् । अहं बालकानां कृते सर्वं कृतवान्।
परन्तु शल्य क्रियायाः अनन्तरं मम पासपोर्ट्, चिकित्सा विधानानि, औषधानि च सर्वाणि अन्तर्धानं जातम्। दलालाः नकली दस्तावेजैः रोगिणां बन्धुजनं कुर्वन्ति भारते मानव-अङ्गप्रत्यारोपण-अधिनियमस्य १९९४ अनुसारं किडनीदानं केवलं निकट-बन्धु जनानाम् मध्ये अथवा सर्वकारस्य अनुमोदनेन एव कर्तुं शक्यते प्रतिवेदनानुसारं दलालाः नकलीदस्तावेजानां, सम्बन्धस्य नकलीप्रमाणस्य च माध्यमेन एतत्नियमं चकमान्ति। अलजजीरा-संस्थायाः प्रतिवेदने डब्ल्यू एचओ-विशेषज्ञस्य मोनिर् मनिरुज्ज मानस्य उद्धृत्य उक्तं यत् नकलीपरिचयपत्राणि, नोटरीकृत प्रमाण पत्राणि, डीएनए-रिपोर्ट् च अपि निर्मीयन्ते। प्रायः चिकित्सालयाः तस्य शज्र न कुर्वन्ति वा जानीतेव उपेक्षन्ते वा। २०१९ तमे वर्षे एकः दलालः बिनैग्रामस्य विधवां जोश्ना बेगमं तस्याः द्वितीयपतिं बेलालं च भारतं नीत्वा कोलकातानगरस्य एकस्मिन् चिकित्सालये प्रत्यारोपणं कृतवान् प्रथमं ७ लक्षटाका (बाङ्गलादेशीय मुद्रा) प्रतिज्ञाकृता, परन्तुपरिचालनानन्तरं केवलं ३ लक्षं प्राप्तम्। जोश्ना वदति यत्, ‘दलालः मम पासपोर्ट् अपि न प्रत्यागच्छत्। पश्चात् बेलाल् अपि मां त्यक्तवान् यदा मम वृक्कस्य पूर्णं धनं न लब्धं तदा अहं स्वयं दलालः अभवम’।ई-वाणिज्य-धोखाधड़ीयां सर्वं हारयित्वा ढाका-देशस्य व्यापारी मोहम्मद-सजलः (नाम परिवर्तितम्) २०२२ तमे वर्षे दिल्लीनगरे स्वस्य वृक्कं विक्रीतवान् ।सः वृक्कं ८ लक्षरूप्यकेन विक्रीतवान परन्तु यदा प्रतिज्ञातं ८ लक्षरूप्यकाणि न प्राप्नोत् तदा सः स्वयमेव दलालः भूत्वा अन्येषां बाङ्गलादेशीयानां कृते प्रत्यारोपणस्य व्यवस्थां कर्तुं आरब्धवान्। सजलः वदति… अयं गणः उभयोः देशयोः वैद्यैः, चिकित्सालयैः, दलालैः च सह सम्बद्धः अस्ति। अहम् अधुना तेषां बन्दुकस्य छायायाः अधः अस्मि। बाङ्गलादेशपुलिसः अङ्गव्यापारजालस्य विरुद्धं कार्यवाही तीव्रताम् अकरोत्, अनेके दलालाः गृहीताः इति दावान् अकरोत्। दिल्ली पुलिसः २०२४ तमस्य वर्षस्य जुलैमासे एकां महिला शल्य चिकित्सकं गृहीतवान्, यस्याः आरोपः अस्ति यत् १५ बाङ्गलादेशीयरोगिणां अवैधप्रत्यारोपणस्य आरोपः अस्ति। तथापि एतत् कर्म अपर्याप्तम्। भारते स्वास्थ्यपर्यटनं ७.६ अरब डॉलरस्य उद्योगः अस्ति तथा च अधिकप्रत्यारोपणस्य अर्थः अधिकः आयः भवति। एतादृशे सति चिकित्सालयानाम् मौनम् अपि अस्य व्यापारस्य प्रचारं कुर्वन् अस्ति। २.५ लक्षं यावत् वृक्कं क्रीत्वा १८ लक्षं विक्रयणं च दलालानाम् उद्धृत्य प्रतिवेदने उक्तं यत् रोगिणः एकस्य वृक्कस्य कृते १८ तः २२ लक्षरूप्यकाणि ददति, यदा तु वृक्कविक्रयणं कुर्वन्ति तेषां केवलं २.५ तः ४ लक्षरूप्यकाणि एव प्राप्नुवन्ति। शेषं धनं चिकित्सालयेषु, दलालेषु, दस्तावेजनिर्मातृषु, वैद्येषु च विभक्तं भवति प्रतिवेदनानुसारं केषुचित् प्रकरणेषु कार्यस्य बहानेन जनाः भारतं नीताः, पश्चात् कार्याणि बलात् वा धोखाधड़ीद्वारा वा कृताः। बाङ्गला देशस्य ग्रामीणविकास समितेः अधिकारी शरीफुल हसनस्य मते केचन जनाः दारिद्र्यस्य कारणेन स्वस्य अङ्गं विक्रयन्ति, परन्तु बहुवारं ते वञ्चिताः फसन्ति च। वृक्कः किं करोति वृक्कम् अस्माकं शरीरस्य महत्त्वपूर्णेषु अङ्गेषु अन्यतमम् अस्ति। अपशिष्टं, अतिरिक्तं जलं, शर्करा, सर्वं च यत् शरीरस्य आवश्यकता नास्ति तत् रक्तात् दूरीकर्तुं कार्यं करोति । एते विषाणि मूत्राशये निक्षिप्ताः भवन्ति ततः मूत्रेण शरीरात् बहिः गच्छन्ति।यदि वृक्कः रोगी भवति तर्हि सम्यक् कार्यं त्यजति। विश्वे कोटिकोटिजनाः वृक्कसम्बद्धरोगैः सह जीवन्ति। तेषु अधिकांशः वृक्करोगः अस्ति इति अपि न जानन्ति। अत एव वृक्करोगः मौनहन्ता अपि उच्यते।