

आचार्य शम्भुनाथ: त्रिपाठी/प्रयागराज। दुर्गादेव्याः मूर्तिः विजय दशमीयां, अथवा दशहरायां दुर्गापूजापण्डलेषु निमग्नः भवति। अस्मात् पूर्वं स्त्रियः पण्डालेषु सिन्दूरक्रीडासंस्कारेण सह कुर्वन्तिस्म। शाश्वत सुखकामना स्त्रियो दुर्गादेवे सिन्दूरम् अर्पितवन्तः। तदनन्तरं ते भर्तृणां दीर्घायुषः प्रार्थयन्तः परस्परं सिन्दूकं प्रयोजयन्ति स्म। सिन्दूरखेला संस्कारं सम्पन्नं कृत्वा स्त्रियः ढोल-तुरही-ताडनेन नृत्यन्ति स्म। एतत् संस्कारं कृत्वा स्त्रियः नित्य सुखाय दीर्घायुषः च भगवतः आशीर्वादं याचन्ते इति विश्वासः अस्ति। विजय दशमीयां मूर्तिविसर्जनात् पूर्वं एषः संस्कारः क्रियते। नगरस्य सिविल लाइन्स्, चौक, दरभंगा कालोनी, जॉर्जटाउन, मुट्ठीगंज,काटघर,रामबाग, बैकाबाग, राजरूपपुर, धुम्मगंज, सुलेमसराय, जनसेगंज, कटरा,काटघर च स्थितेषुदुर्गापूजा पण्डलेषुसिन्दूर खेला संस्कारः प्रातःकाले आरब्धः।दशहरा-दिने माताराणी-पण्डालेषु उपस्थिताः महिलाः परस्परं सिन्दूर-लेपं कुर्वन्ति, परस्परं दुर्गापूजायाः शुभकामनाम् अपि ददति।अयंसंस्कारः आरभ्यते। अस्मिन्संस्कारेस्त्रियःपरस्परं सिन्दूरं प्रयोजयन्ति, दुर्गापूजस्य समापनम् महता धूमधामेन, प्रदर्शनेन च कुर्वन्ति। एषा परम्परा सिन्दूर खेला इति नाम्ना प्रसिद्धा अस्ति। शिवस्य विवाहे एव पार्वती प्रथमवारं ललाटे सिन्दूर वर्णं प्रयोजितवती इति विश्वासः अस्ति। एतत् सिन्दूरं तस्याःसौभाग्यस्य,भक्तिस्य,शिवप्रेमस्य च प्रतीकम् आसीत्। सिन्दूरस्य रक्तवर्णः पार्वतीयाः ऊर्जायाः अपि प्रतिनिधित्वं करोति। अत एव सिन्दूरस्य प्रयोगेन पार्वतीदेव्याः शाश्वत सौभाग्यस्य आशीर्वादः भवति।








