नवदेहली/वार्ताहर:। श्रीलज्रदेशे विनाशं कृत्वा दित्वाह चक्रवातः भारतस्य समीपं द्रुतगत्या गच्छति। तमिलनाडु, आन्ध्रप्रदेश, पुडुचेरी इत्यादिषु तटीय क्षेत्रेषु प्रचण्डवृष्टिः, प्रचण्डवायुः च आरब्धः अस्ति । शनिवासरस्य सायं यावत् तस्य तीव्रता अधिका भविष्यति इति अपेक्षा अस्तितमिलनाडुदेशे अतिवृष्ट्या चतुःपञ्चाशत् विमानयानानि रद्दीकृतानिसन्ति।पुडुचेरी केन्द्रीयविश्वविद्यालयेन शनिवासरे अवकाशः घोषितः, चक्रवातस्य कारणेन सर्वाणि परीक्षानि स्थगितानि। पुडुचेरी, कराईकल, माहे, यानम इत्यादीनां सर्वाणि विद्यालयानि महाविद्यालयानि च सोमवासर पर्यन्तं बन्दाः भविष्यन्ति। श्रीलज्रदेशे दितवा-नगरात् उत्पन्न जलप्रलयेन भूस्खलनेन च १२३ तः अधिकाः जनाः मृताः, १३० तः अधिकाः जनाः अदृश्याः सन्ति। चेन्नैनगरं प्रति विमानयानस्य रद्दीकरणस्य कारणेन विगतत्रिदिनानि यावत् कोलम्बोविमानस्थानके प्रायः ३०० भारतीययात्रिकाः अटन्ति। ते सर्वे दुबईतः श्रीलज्रमार्गेण भारतं प्रति प्रत्यागन्तुं युक्ताः आसन्।
तमिलनाडु-पुडुचेरी-तटं ३० नवम्बर् दिनाङ्के दित्वाह-चक्रवातः आगमिष्यति-भारतस्य मौसम विभागेन उक्तं यत् ३० नवम्बर् दिनाङ्के तमिलनाडु-पुडुचेरी-तटस्य उपरि डितवा चक्रवातः आगमिष्यति। अनेनराज्येसर्वत्र प्रचण्डवृष्टिः भविष्यति। तमिलनाडु, आन्ध्रप्रदेश, पुडुचेरी च देशेषु जल प्लावनस्य सम्भावना अस्ति। पर्वतीयक्षेत्रेषु भूस्खलनस्य जोखिमः अस्ति, एतेषु क्षेत्रेषु आकस्मिक जल प्लावनस्य सम्भावना वर्तते तमिलनाडुस्य दुर्बलतटीयजिल्हेषु विल्लुपुरम, चेङ्गलपट्टु, तिरुवल्लुर, नागापट्टिनम्, तिरुवारूर, तंजावूर, पुदुक्कोट्टै, मयलादुथुराई इत्यादिषु चतुर्दश राष्ट्रिय आपदाप्रतिक्रियाबलस्य (एनडी आरएफ) दलानाम् तैनाता कृता अस्ति महाराष्ट्रस्य पुणेनगरस्य, गुजरातस्य वडोदरानगरस्य च एनडीआरएफ-अड्डेभ्यः दशदलानि चेन्नैनगरं प्रति प्रस्थितानि सन्ति । आन्ध्रप्रदेशे श्वः आरभ्य ४ दिवसान् यावत् प्रचण्डवृष्ट्या अलर्टः दितवा चक्रवातस्य प्रभावात् आन्ध्रप्रदेशस्य केषुचित् भागेषु नवम्बर् ३० दिनाज्रत् डिसेम्बर् ३ दिनाज्र्पर्यन्तं प्रचण्डवृष्टिः सम्भवति। भारतीय मौसम विभागस्य अनुसारं अयं चक्रवातः बङ्गस्य दक्षिण पश्चिम खातस्य, उत्तरश्रीलज्रयाः च समीपे स्थितः अस्ति। विगत षड् घण्टासु १० कि.मी.वेगेन उत्तरदिशि गतं, प्रातः ११:३० वादनपर्यन्तं तत्र केन्द्रीकृतम् अस्ति। मौसम विभागेनउक्तं यत् श्वः नवम्बर् ३० दिनाङ्के प्रकाशम, नेल्लोर,कडापा, अन्नमलाई च जिल्हेषु प्रचण्ड वृष्टिः भविष्यति। श्रीलज्रयाः सहायार्थं भारतेन ऑपरेशन सागरबन्धुः प्रारभ्यते दितवा चक्रवातेन श्रीलज्रदेशस्य विनाशस्य सहायार्थं भारतेन शनिवासरे सागरबन्धु अभियानं प्रारब्धम्। विदेशमन्त्री एस.जयशज्र्रः इत्यत्र उक्तवान् यत् भारतीयवायु सेनायाः विमानं कोलम्बो नगरम् आगतं। अधुना ८० एनडीआर एफ-कर्मचारिणां दलैः सह वायुमार्गेण समुद्रेण च प्रायः २७ टन राहतसामग्री वितरिता अस्ति।
श्रीलज्रदेशस्य राष्ट्रपतिः अनुराकुमार दिसा नायकेन देशं त्यत्तäवा १२० तः अधिकानां जनानां प्राणान् त्यत्तäवा दित्वा चक्रवातस्य कारणेन उत्पन्नस्य परिस्थितेः प्रतिक्रियारूपेण सम्पूर्णे द्वीपे आपत्कालस्य घोषणा कृता अस्ति। शनिवासरे जारीकृतस्य आधिकारिकराजपत्रस्य अनुसारं सम्पूर्णे द्वीपे आपत्कालस्य घोषणा कृता अस्ति। शुक्रवासरे आयोजितायाः सर्वदलीयसमागमस्य अनन्तरं एषा घोषणा कृता यस्मिन् विपक्षनेतारः आपत्कालस्य आग्रहं कृतवन्तः। वैद्यव्यापारसङ्घः अपि राष्ट्रपतिं प्रति आपत्कालस्य आवश्यकतायाः विषये बोधयन् पत्रं लिखितवान्। इदानीं अधिकारिणः अवदन् यत् वर्तमान विनियमैः राहतसमन्वयस्य उद्धारकार्यक्रमस्य च त्वरितता अपेक्षिता अस्ति, यतः द्वीपे वर्तमान स्थितेः निवारणाय सैनिकाः, पुलिस, स्वास्थ्यसेवा, नागरिक प्रशासनं, नागरिक रक्षाबलाः च तीव्रगत्या नियोजिताः सन्ति। दित्वायां १२० तः अधिकाः जनाः मृताः इदानीं चक्रवातेन द्वीपे १२० तः अधिकाः जनाः मृताः, आधारभूतसंरचनानां महती क्षतिः च अभवत्। दक्षिणभारततटरेखायाः समीपं गच्छति इति चक्रवातः इति मौसमविज्ञानाधिकारिणः अवदन्। मौसमविभागस्य महानिदेशकः अथुला करुणानायके पत्रकारैः सह उक्तवान् यत् वयं अवलोकितवन्तः यत् दित्वः श्रीलज्रदेशात् बहिः भारतीयतटं प्रति गच्छति। सा अपि अवदत् यत् तस्य परोक्षप्रभावः, प्रचण्ड वृष्ट्या, प्रचण्डवायुना च सह, किञ्चित्कालं यावत् स्थास्यति। इदानीं आपदाप्रबन्धनकेन्द्रस्य अनुसारं प्रातः ९ वादनपर्यन्तं आधिकारिकमृतानां संख्या १२३ अस्ति, यत्र १३० जनाः लापताः अभवन्। महत्त्वपूर्ण तया दुर्गन्धयुक्तेषु क्षेत्रेषु संचारः बाधितः अस्ति। संचारविघटनेन मृतानां संख्या वर्धते इति अपेक्षा अस्ति, येन आपदायाः प्रभावस्य सत्यापनम् कठिनं भविष्यति। आपरेशन सागर बन्धु अन्तर्गत श्रीलज्र का सहायता भारत इदानीं दित्वा चक्रवातेन कृतस्य विनाशस्य अनन्तरं भारतेन शनिवासरे (नवम्बर् २९) ऑपरेशन सागरबन्धस्य अन्तर्गतं १२ टन मानवीयसाहाय्यं वहन् सी-१३०जे विमानं कोलंबोनगरं प्रेषितम्। विदेशमन्त्री डॉ. एस.जयशंकरः सहायता सामग्रीणां आगमनस्य घोषणां कृतवान्, यत्र तंबूः, तिरपालः, कम्बलः, स्वच्छतासामग्री, तत्परभोजनं च सन्ति। २४ घण्टेषु एतत् द्वितीयं प्रमुखं मालवाहनम् अस्ति। आईएनएस विक्रान्त, आईएनएस उदयगिरी च एकदिनपूर्वं ४.५ टन शुष्कराशनं, २ टन ताजां राशनं, आवश्यक सामग्री च वितरितवन्तौ, येन एचएडी आरसमन्वयस्य तीव्रगतिः प्रदर्शिता आसीत्