नवदेहली/वार्ताहर:। नागरिकविमानसेवामन्त्री राममोहननायडुः लोकसभायां उक्तवान् यत् नागरिक विमान सेवायां सुरक्षाविषये कोऽपि सम्झौताः न भवितुं शक्नुवन्ति, इण्डिगोविमानसेवायाः परिचालने बाधां सम्बोधयन्। सः स्पष्टतया अवदत् यत् कोऽपि विमानसेवा यात्रिकाणां असुविधां कर्तुं न अनुमन्यते। सः अस्य विशालस्य रद्दीकरणस्य कारणं आन्तरिक रोस्टिंग्-विघटनं कृतवान्। परन्तु इण्डिगो-सञ्चालने व्यत्ययस्य विषये नागरिकविमाननमन्त्री राममोहननायडु इत्यस्य लोकसभायां वक्तव्यस्य विरोधे विपक्षः वॉकआउटं कृतवान्। नायडु किञ्जरापु इत्यनेन उक्तं यत् कार्याणि तीव्रगत्या स्थिराः भवन्ति, सुरक्षा पूर्णतया स्थापिता अस्ति, इण्डिगो इत्यस्य उत्तरदायित्वं च क्रियते। सः अवदत् यत् परिचालनं तीव्रगत्या स्थिरं भवति, सुरक्षा पूर्णतया स्थापिता अस्ति, इण्डिगो उत्तरदायी भवति, यात्रिकाणां आरामस्य गौरवस्य च रक्षणं क्रियते, भारतस्य विमाननक्षेत्रं अधिकं यात्रिककेन्द्रितं कर्तुं दीर्घकालीनपरिहाराः क्रियन्ते। नायडु इत्यनेन उक्तं यत्, कस्यापि विमानसेवायाः परिमाणं किमपि न भवतु, यात्रिकाणां असुविधां कर्तुं न अनुमन्यते।
नागरिक विमानन महानिदेशालयेन मंगलवासरे इण्डिगो इत्यस्मै सर्वेषु क्षेत्रेषु विमान सञ्चालनं ५ प्रतिशतं न्यूनीकर्तुं निर्देशः दत्तः, यत्र विमानसेवायाः शीतकालीन कार्यक्रमस्य कुशलता पूर्वकं संचालनं न कृत्वा रद्दीकरणानां पश्चात्तापः इति उल्लेखः कृतः। विमान सेवा २०२५ तमस्य वर्षस्य डिसेम्बर्-मासस्य १० दिनाज्र्स्य सायं ५ वादनपर्यन्तं संशोधितं समयसूचीं दातुं कथितम् अस्ति । इण्डिगो इत्यस्मै जारीकृते आधिकारिक सूचने डीजीसीए-संस्थायाः कथनमस्ति यत्, २०२५ तमस्य वर्षस्य नवम्बर-मासस्य कृते प्रतिसप्ताहं १५,०१४ प्रस्थानानि अनुमोदितानि, यत् ६४,३४६ विमानयानानां बराबरम् अस्ति परन्तु परिचालन दत्तांशैः ज्ञायते यत् इण्डिगो केवलं ५९,४३८ विमानयानानि संचालितुं समर्थः अभवत्, मासे ९५१ रद्दीकरणानि अभिलेखितानि। सूचनानुसारं इण्डिगो इत्यस्य २०२५ तमस्य वर्षस्य ग्रीष्मकालस्य समय सूचनायाः तुलने स्वस्य शीतकालस्य कार्यक्रमे ६ प्रतिशतं वृद्धिः अनुमतः आसीत्। तथापि एतत् अवलोकितं यत् विमानसेवा २०२५ तमस्य वर्षस्य अक्टोबर्-मासे केवलं ३३९ विमानानि, नवम्बर् २०२५ तमे वर्षे ३४४ विमानानि च चालयितुं समर्था भविष्यति’ इति सूचनायां अग्रे उक्तम्।
सर्वोच्चन्यायालयेन सोमवासरे इन्डिगो-संकटस्य त्वरित-सुनवायी याचिका अङ्गीकृता। देशे सर्वत्र अस्य विमानसेवायाः महतीं व्यत्ययः अभवत्, येन एकसप्ताहं यावत् सहस्राणि विमानयानानि रद्दीकृतानि। इण्डिगो-संकटस्य विषये त्वरित-श्रवणं नकारयन् न्यायालयः अवदत् यत्, ‘वयं विमानसेवां चालयितुं न शक्नुमः’ इति। एषः विषयः एकेन वकिलेन उत्थापितः यः पूर्वसूचना विना विमानयानस्य रद्दीकरणस्य कारणेन यात्रिकाः दुःखं प्राप्नुवन्तिइतिपीठिकांन्यवेदयत्।भारतस्य मुख्यन्यायाधीशः सूर्यकान्तः प्रतिवदति स्म यत् स्थितिःगम्भीराअस्ति,कोटिकोटिजनाःविमान स्थानकेषु अटन्ति, परन्तु न्यायालयः विमानसेवां चालयितुं न शक्नोति। मुख्यन्यायाधीशः भारत सर्वकारेण पूर्वमेव संकटस्य विषये अवगतम् इति अवलोक्य समये एव कार्यवाही कृता इति भासते इति अवदत्। तस्मिन् सम्बद्धे घटनायां दिल्ली उच्चन्यायालयः बुधवासरे इन्डिगो एयरलाइन्स् इत्यनेन नियमानाम् अनावश्यक रूपेण उल्लङ्घनस्य आरोपं कृत्वा जनहितमुकदमानां श्रवणं कर्तुं सहमतः। एतेषु मनमाना रद्दीकरणं, अतिबुकिंग्, यात्रिकाधिकारस्य उल्लङ्घनं, भेदभाव पूर्णाः प्रथाः, अनुपालनस्य विफलता च सन्ति, येन वर्तमान विमान संकटः जातः उच्चन्यायालये जनहित विवादस्य उल्लेखः अभवत्। याचिकायां इण्डिगो-संस्थायाः विशालविमान-रद्दीकरणस्य स्वतन्त्र-न्यायिक-देशस्य विभिन्नेषु विमानस्थानकेषु फसितानां यात्रिकाणां कृते तत्क्षणमेव मूलभूतसुविधाः प्रदातुं केन्द्रं प्रति निर्देशः च याच्यते।