प्रयागराज:। वार्ताहर:। इलाहाबाद विश्वविद्यालये विज्ञान संकायः सस्यरोगाणां नियन्त्रण विषये शोधं करिष्यति। अस्य प्रयोजनाय वनस्पति शास्त्र विभागे संकायस्य प्रतिष्ठितं उन्नतसंशोधनअनुदानं प्रदत्तम् अस्ति। अस्य शोधस्य कृते राष्ट्रिय संशोधन संस्थायाः ९.८ मिलियन रूप्यकाणां अनुदानं प्राप्तम् अस्ति। डॉ. रिकी राय इत्यस्य नेतृत्वे वनस्पतिविज्ञानविभागः सस्यानां उपरि रोगानाम् प्रभावं नियन्त्र्य उन्नतसस्य जातीनां विकासस्य विषये शोधं करिष्यति। विभागस्य डॉ. सुनीलकुमार सिंहः, हैदराबादस्य डीएनए-अङ्गुलिचिह्न-निदान-केन्द्रस्य डॉ.सुभदीप-चटर्जीचसह-अनुसन्धातृरूपेण कार्यंकरिष्यन्ति। पञ्चवर्षेषु एतत् शोधं सम्पन्नं भवितुम् अर्हति। अस्य शोधस्य उद्देश्यं रोगजनक जीवाणु जन्यसस्य संक्रमणस्य कारणानि समाधानं च चिन्तयितुं भवति। सस्यरोगाः देशे कृषिउत्पादने न्यूनतां जनयन्ति, कृषकाणां आयं च प्रतिकूलरूपेण प्रभावितं कुर्वन्ति।
अत्याधुनिक जीनोमिक-जैव-प्रौद्योगिकी-प्रविधिनाम् उपयोगेन वैज्ञानिकदलः प्रमुख-आनुवंशिक-कारकाणां पहिचानं करिष्यति ये सस्य-रोग-संवेदनशीलतां वा प्रतिरोधं वा निर्धारयन्ति। अस्मिन् सन्दर्भे डॉ. रिकी रायः व्याख्यातवान् यत् देशे सर्वत्र कृषकाः प्रतिवर्षं जीवाणु रोगाणां कारणेन महतीं सस्यहानिम् अनुभवन्ति। अस्याः परियोजनायाः माध्यमेन अस्माकं लक्ष्यं अस्ति यत् एते जीवाणुः वनस्पतयः कथं क्षतिं कुर्वन्ति इति अवगन्तुं येन वयं अधिकानि दृढानि रोगप्रतिरोधीनि च सस्यानि विकसितुं शक्नुमः, येन सस्यहानिः न्यूनीभवति, उत्पादनं वर्धते, अन्ते च अस्माकं कृषकाणां वास्तविकं लाभं प्राप्यते। सः व्याख्यातवान् यत् परियोजनायाः निष्कर्षेण रोग प्रतिरोधी सस्यजातीनां विकासः, रासायनिक कीट नाशकानां उपरि निर्भरता न्यूनीभवति, स्थायिकृषिप्रवर्धनं च भविष्यति इति अपेक्षा अस्ति। एतेन कृषकाणां कृते महत्त्वपूर्णाः लाभाः भविष्यन्ति, यथा सस्यहानिः न्यूनी करिष्यते, उपजस्य उन्नतिः, आयस्य वृद्धिः च।






